Δύσκολη φαίνεται ότι είναι η εξίσωση για το μέλλον του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης, ο οποίος μετά την αποχώρηση της Πρώτης Κυρίας, Φιλίππας Καρσερά-Χριστοδουλίδη, από τη θέση της προέδρου έχει μείνει ακέφαλος, με τη Βουλή να καλείται να εξετάσει δύο εκ διαμέτρου αντίθετες προτάσεις νόμου, αφού από τη μία επιχειρείται η κατάργησή του και από την άλλη η διατήρησή του, με αυστηρές δικλίδες ασφαλείας. Την ίδια ώρα, η Κυβέρνηση έχει ήδη ετοιμάσει νομοσχέδια, αφού κλίνει προς την κατάργησή του, με τη Βουλή να βρίσκεται σε αναμονή για το τελικό κείμενο.
Το θέμα για το μέλλον του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης απασχόλησε ξανά τη Βουλή, την περασμένη Τετάρτη, αφού άρχισε η κατ’ άρθρο συζήτηση των δύο προτάσεων νόμου που κατατέθηκαν και αυτό που διαφάνηκε από τη συζήτηση είναι πως πρόκειται για μία σπαζοκεφαλιά και γρίφο για δυνατούς λύτες ποιο θα είναι το επόμενο βήμα. Κι αυτό επειδή η Επιτροπή Θεσμών πρέπει να εξετάσει την πρόταση νόμου που κατατέθηκε από πλευράς του Γενικού Γραμματέα του ΑΚΕΛ, Στέφανου Στεφάνου, του βουλευτή του Δημοκρατικού Συναγερμού, Κυριάκου Χατζηγιάννη και της ανεξάρτητης βουλεύτριας, Αλεξάνδρας Ατταλίδου, που προνοεί την κατάργησή του και την μεταφορά των αρμοδιοτήτων του στο Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών Κύπρου και από την άλλη την πρόταση νόμου του βουλευτή του ΔΗΣΥ, Νίκου Γεωργίου και του μεμονωμένου σοσιαλιστή βουλευτή, Κωστή Ευσταθίου, που προνοεί την διατήρηση του Φορέα, αλλά να εισαχθούν συγκεκριμένες δικλίδες ασφαλείας.
Αυτό από μόνο του δημιουργεί ένα πονοκέφαλο για τη Βουλή, η οποία ενδέχεται εντός των επόμενων εβδομάδων να κληθεί να αποφασίσει ποια από τις δύο θα υπερτερήσει από την άλλη. Σημειώνεται πως από τη συζήτηση που έγινε την Τετάρτη διαφάνηκε πως ανάμεσα στους βουλευτές ότι έχουν ήδη αποφασίσει σε ποια πλευρά κλίνουν, την ώρα που η Κυβέρνηση έχει ανακοινώσει πως τα νομοσχέδια που εξήγγειλε για κατάργηση του Φορέα και μεταφορά των αρμοδιοτήτων του στην Υπηρεσία Φοιτητικών Χορηγιών του Υπουργείου Οικονομικών. Σημειώνεται πως η Βουλή γνωστοποίησε ότι θα προχωρήσει με την συζήτηση των προτάσεων νόμου και όταν γίνει η κατάθεση των νομοσχεδίων θα τα μελετήσει.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Ψάχνουν τη χρυσή τομή για το Φορέα Κοινωνικής Στήριξης-Συγκρούονται οι προτάσεις νόμου, καταθέτει νομοσχέδια η Κυβέρνηση
Η πρόταση ΑΚΕΛ
Από τη μία είναι η πρόταση του ΑΚΕΛ, που συνυπογράφει ο βουλευτής του ΔΗΣΥ και η ανεξάρτητη βουλεύτρια, που προνοεί όπως καταργηθεί ο Ανεξάρτητος Φορέας Κοινωνικής Στήριξης και μεταφερθούν οι αρμοδιότητες και τα περιουσιακά του στοιχεία στο Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών Κύπρου. Όπως τονίζεται, ο προτεινόμενος νόμος αποσκοπεί στη ρύθμιση της διάθεσης της περιουσίας του Ανεξάρτητου Φορέας Κοινωνικής Στήριξης, ώστε αυτή να περιέλθει στο ΙΚΥΚ, το οποίο θα μπορεί να αξιοποιήσει την εν λόγω περιουσία για την κοινωνική στήριξη των νέων μέσω της εκπαίδευσης, ενισχύοντας κατ’ αυτό τον τρόπο το κοινωνικό αποτύπωμα της περιουσίας του Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης και εξυπηρετώντας παράλληλα το δημόσιο συμφέρον.
Στο μεταξύ, στην αιτιολογική έκθεση αναφέρεται επίσης ότι η διάλυση του Φορέα θα συμβάλει στην αποφυγή διοικητικών επικαλύψεων, στη χρηστή διοίκηση, τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τη βέλτιστη αξιοποίηση των δημόσιων πόρων.
Πάντως, για την εν λόγω πρόταση νόμου έχουν εκφραστεί διάφορες ανησυχίες, καθώς επικρατεί η άποψη ότι σε περίπτωση που ψηφιστεί θα αυξήσει δυσανάλογα τις αρμοδιότητες για το ΙΚΥΚ και θα πρέπει να υπάρχει ρύθμιση και της δικής του νομοθεσίας, κάτι που δεν προνοείται από την πρόταση νόμου. Αυτό που υποστηρίζουν οι εισηγητές είναι πως δεν θα υπάρχει οποιοδήποτε πρόβλημα, αφού οι πρόνοιες που περιλαμβάνει πρόταση νόμου βασίζονται στις δυνατότητες του Ιδρύματος, με βάση τη νομοθεσία του.
Η πρόταση ΔΗΣΥ
Από την άλλη, η Επιτροπή Θεσμών μελετά και την πρόταση του ΔΗΣΥ και του μεμονωμένου βουλευτή, η οποία ετοιμάστηκε μετά την απόφαση του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου. Αυτός είναι και ο λόγος που η πρόταση περιλαμβάνει και προοίμιο στο οποίο αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι «η διαφάνεια στη δημόσια ζωή αποτελεί αναγκαίο και θεμελιώδες στοιχείο κάθε σύγχρονου δημοκρατικού κράτους, καθώς και αποτελεσματικό ανάχωμα σε κάθε προσπάθεια εκμετάλλευσης δημόσιου αξιώματος, θέσης ή ιδιότητας, συμβάλλοντας ουσιωδώς στην πρόληψη και καταπολέμηση πράξεων διαφθοράς στη δημόσια ζωή».
Πέραν τούτου, σε άλλο σημείο, στο προοίμιο αναφέρεται πως «ο Ανεξάρτητος Φορέας Κοινωνικής Στήριξης επιτελεί αποστολή αυξημένης κοινωνικής σημασίας, διαχειριζόμενος οικονομικούς πόρους που προέρχονται από ιδιωτικές εισφορές φυσικών και νομικών προσώπων, καθώς και από οποιαδήποτε άλλη νομική πηγή ή/ και νόμιμη δραστηριότητα, που τυγχάνει έγκρισης της Επιτροπής Διαχείρισης του Φορέα και προορίζονται για την κάλυψη έκτακτων κοινωνικών αναγκών, παρέχοντας οικονομική στήριξη σε δυσπραγούντα πρόσωπα».
Παράλληλα, στο προοίμιο επισημαίνεται πως «το ισχύον εθνικό και ενωσιακό πλαίσιο για την πρόληψη και καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας επιβάλλει αυξημένα μέτρα διαφάνειας, δέουσας επιμέλειας και ελέγχου, ιδίως όταν εμπλέκονται δωρεές ή χρηματοδοτήσεις που δύναται να επηρεάσουν τη δημόσια ζωή», ενώ σε άλλο σημείο υπογραμμίζεται πως «σύμφωνα με την εθνική και ενωσιακή νομοθεσία για την πρόληψη και καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, τα πολιτικώς εκτεθειμένα πρόσωπα, καθώς και τα πρόσωπα που συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με αυτά, υπόκειται σε αυξημένο επίπεδο ελέγχου και διαφάνειας, λόγω του ενισχυμένου κινδύνου άσκησης αθέμιτης επιρροής».
Όσον αφορά στην ουσία της πρότασης νόμου, αυτό που τονίζεται στην αιτιολογική έκθεση είναι πως η διαφάνεια στη δημόσια ζωή «αποτελεί αναγκαίο και θεμελιώδες στοιχείο κάθε σύγχρονου δημοκρατικού κράτους, καθώς και αποτελεσματικό ανάχωμα σε κάθε προσπάθεια εκμετάλλευσης δημόσιου αξιώματος, θέσης ή ιδιότητας, συμβάλλοντας ουσιωδώς στην πρόληψη και καταπολέμηση πράξεων διαφθοράς στη δημόσια ζωή».
Στην αιτιολογική έκθεση προστίθεται πως «με βάση τα στοιχεία που απεστάλησαν στη Βουλή από την ίδια την Επιτροπή Διαχείρισης του Φορέα, οι ιδιωτικές εισφορές και/ή δωρεές προς το Ταμείο πολλαπλασιάστηκαν τα τελευταία τρία χρόνια και ανήλθαν πέραν του ποσού των 6,4 εκ. ευρώ, χωρίς να δίνονται επαρκείς και πειστικές εξηγήσεις από την Επιτροπή του Φορέα».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Μεταφορά του Ανεξάρτητου Φορέα στο ΥΠΟΙΚ προτείνει ο Γενικός Λογιστής-Ετοιμάζει νομοσχέδιο το Υπουργείο
Σκοπός της πρότασης νόμου, όπως αναφέρεται, είναι η τροποποίηση της νομοθεσίας, ώστε να θεσπιστούν οι αναγκαίες ασφαλιστικές δικλίδες για ενίσχυση της λογοδοσίας και της διαφάνειας των εργασιών του.
Ειδικότερα, με τις προτεινόμενες ρυθμίσεις προβλέπονται:
-Ο Φορέας θα δύναται να αποδέχεται ιδιωτικές χρηματικές εισφορές από φυσικά ή νομικά πρόσωπα, νοουμένου ότι το συνολικό ποσό εισφορών ετησίων από το ίδιο φυσικό ή νομικό πρόσωπο δεν θα υπερβαίνει το ποσό των πενήντα χιλιάδων ευρώ.
-Ως πρόεδρος της Επιτροπής θα καθορίζεται πρόσωπο εγνωσμένου κύρους και ήθους, αντί η εκάστοτε Πρώτη Κυρία ή Πρώτος Κύριος της Δημοκρατίας.
-Ο Φορέας θα τηρεί μητρώο σε σχέση με τους πόρους του, στο οποίο θα καταχωρίζονται τα στοιχεία των δωρητών, το ύψος του καταβληθέντος ποσού και η ημερομηνία καταβολής του.
-Η Επιτροπή Διαχείρισης του Φορέα πρέπει να αναρτά στην επίσημη ιστοσελίδα του κατάλογο σε σχέση με τους πόρους του Ειδικού Ταμείου, στον οποίο περιλαμβάνονται τα φυσικά και νομικά πρόσωπα των δωρητών κατά το τρέχον έτος που κατέβαλαν στο εν λόγω Ταμείο ποσά, τα οποία υπερβαίνουν τα 500 ευρώ, καθώς και το συνολικό καταβληθέν υπό εκάστου φυσικού ή νομικού προσώπου ποσού, αφού πρώτα εξασφαλιστεί εγγράφως η ρητή συγκατάθεση του δωρητή ως προς τη δημοσιοποίηση.
-Σε περίπτωση που ο δωρητής ως φυσικό ή νομικό πρόσωπο δεν δώσει εκ των προτέρων τη γραπτή συγκατάθεσή του για δημοσιοποίηση του ονόματός του, του ποσού και της ημερομηνίας καταβολής, τότε ο Φορέας δεν θα αποδέχεται την εισφορά.
Οι προβληματισμοί που εκφράστηκαν για τη συγκεκριμένη πρόταση νόμου ήταν ότι επειδή οι εισφορές γίνονται με καταβολή στο λογαριασμό του Φορέα, δεν μπορεί να γίνει εκ των προτέρων η λήψη της συγκατάθεσης του δωρητή. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της συζήτησης, τέθηκε η πρόταση όπως σε τέτοια περίπτωση, αν ο δωρητής αρνηθεί μετά την εισφορά να δημοσιοποιηθεί το όνομά του, η εισφορά να μην γίνεται αποδεχτή.
Πάντως, η Επιτροπή Θεσμών πρέπει να βρει άμεσα τη λύση για τη συγκεκριμένη σπαζοκεφαλιά, δεδομένου ότι η 2η Απριλίου, που είναι και η μέρα κατά την οποία θα πραγματοποιηθεί η τελευταία νομοθετική εργασία της Ολομέλειας της Βουλής, πλησιάζει και στόχος της Επιτροπής είναι να μην υπάρχει εκκρεμότητα για το συγκεκριμένο ζήτημα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Στο μικροσκόπιο της Επιτροπής Θεσμών δύο προτάσεις νόμου για κατάργηση του Φορέα Κοινωνική Στήριξης-Τι προνοούν
