H αθωωτική απόφαση για Δημήτρη Συλλούρη και Χριστάκη Τζιοβάρνη, στην σκιά του βίντεο του Al Jazeera για το οποίο τελικά δεν κατηγορούνταν αφού δεν κατατέθηκε ως μαρτυρία, ήταν αναμενόμενο πως θα προκαλούσε αντιδράσεις και θα έδινε το έναυσμα για νέο γύρο αμφισβήτησης κατά της ηγεσίας της Νομικής Υπηρεσίας, δεδομένου πως Γιώργος Σαββίδης και Σάββας Αγγελίδης αποτέλεσαν μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου της Κυβέρνησης Αναστασιάδη, την οποία αφορούσε το πρόγραμμα πολιτογραφήσεων το οποίο εξέθεσε την Κύπρο διεθνώς.
Ανεξαρτήτως εάν ήταν ή όχι ορθή η απόφαση του Κακουργιοδικείου, αν και πλήρως αιτιολογημένη, κάτι που θα κριθεί από το Εφετείο, οι αντιδράσεις πηγάζουν κατά κύριο λόγο από την επαναλαμβανόμενη αποτυχία της Νομικής Υπηρεσίας να στοιχειοθετήσει τέτοιου είδους υποθέσεις ενώπιον Δικαστηρίου, αφού πρόκειται για την τρίτη δικαστική διαδικασία που ολοκληρώνεται πρωτόδικα με αποτυχία της Κατηγορούσας Αρχής, την ώρα μάλιστα που επικεφαλής του θεσμού ενέκριναν πολιτογραφήσεις ως μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου.
Είναι για αυτό το λόγο που η κριτική επικεντρώνεται στα πρόσωπα του Γενικού και Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα και όχι στην εκπρόσωπο της Κατηγορούσας Αρχής που χειρίστηκε την υπόθεση, Χάρις Καραολίδου, είτε σε οποιοδήποτε άλλο λειτουργό που χειρίστηκε τέτοιου είδους υποθέσεις, ακόμα και αν αυτοί λογοδοτούν ή λαμβάνουν οδηγίες για τον χειρισμό σοβαρών υποθέσεων από την ηγεσία της Νομικής Υπηρεσίας. Ακόμη και αν το βάρος της ευθύνης για την αποτυχία μιας απόφασης πέφτει στην Κατηγορούσα Αρχή, βλέποντας κανείς τις αντιδράσεις και τα σχόλια που κυριαρχούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, θα αντιληφθεί πως αποδέκτες της κριτικής είναι οι Γιώργος Σαββίδης και Σάββας Αγγελίδης, όπου κατά την θητεία τους - για διάφορους λόγους - ο θεσμός βρίσκεται υπό αμφισβήτηση.
Ωστόσο, η ηγεσία της Νομικής Υπηρεσίας αντί να βγει η ίδια μπροστά και να απαντήσει στα ερωτήματα, επέλεξε να βγάλει μπροστά ανώτερους λειτουργούς της, οι οποίοι παραχώρησαν δημοσιογραφική διάσκεψη, όχι για να αναλάβουν ευθύνη ή να εξηγήσουν τους λόγους έφεσης και πού διαφωνούν με την απόφαση του Κακουργιοδικείου, αλλά κατά κύριο λόγο για να κουνήσουν το δάκτυλο σε δημοσιογράφους, κόμματα και κοινωνία, δηλαδή σε όλους, σε σχέση με την κριτική που τους ασκείται, κάνοντας λόγο για αποδόμηση. Μια δημοσιογραφική διάσκεψη, που με τα σχόλια που ακολούθησαν των τοποθετήσεων της Πολίνας Ευθυβούλου, προκύπτει πως δημιούργησε περισσότερες αντιδράσεις και οι λειτουργοί «κλήθηκαν» να απορροφήσουν τους κραδασμούς, παρά το γεγονός πως τα πυρά στρέφονται κατά κύριο λόγο σε Γιώργο Σαββίδη και Σάββα Αγγελίδη.
Εάν κάποιος θα έπρεπε να βρισκόταν στην αίθουσα της δημοσιογραφικής διάσκεψης για να απαντήσει στα ερωτήματα των πολιτών, αλλά και κυρίως για να προστατεύσει τους λειτουργούς της Νομικής Υπηρεσίας, δεν ήταν άλλοι από τον Γενικό και Βοηθό Γενικό Εισαγγελέα, με τον τελευταίο να επιλέγει στο να χαιρετήσει τους δημοσιογράφους και να αποχωρεί, δίνοντας την σκυτάλη σε Πολίνα Ευθυβούλου, Ανδρέα Αριστίδη και Χρίστια Κυθραιώτου.
Ωστόσο, πρόκειται για την ηγεσία του θεσμού, η οποία όφειλε και οφείλει να απλώνει πέπλο προστασίας στους λειτουργούς της, οι οποίοι τα τελευταία χρόνια χαρακτηρίζονται ως «παράπλευρες απώλειες», αν ληφθεί υπόψη πως δέχονται πυρά για αποφάσεις που ενδεχομένως να μην έχουν οποιαδήποτε σχέση. Εντούτοις, αντί αυτού, η κ. Ευθυβούλου ζήτησε πέπλο προστασίας από ολόκληρη την κοινωνία, τους δημοσιογράφους, τα κόμματα, από τους οποίους στην ουσία ζήτησε στήριξη αντί επικρίσεις, ανεξαρτήτως εάν όλες οι υποθέσεις που αγγίζουν θέματα διαφθοράς και στις οποίες εμπλέκονται αξιωματούχοι, είτε καταρρέουν είτε δεν οδηγούνται καν στα Δικαστήρια. Ανεξαρτήτως εάν οι καταδίκες για τέτοιου είδους υποθέσεις, αν και επιχείρησε να διασκεδάσει τις εντυπώσεις παραπέμποντας σε καταδίκες κοινοταρχών για οικονομικής φύσεως αδικήματα, σταμάτησαν στην υπόθεση ΣΑΠΑ (σ.σ. Μάιος 2017), επί προηγούμενης ηγεσίας της Νομικής Υπηρεσίας και ανεξαρτήτως εάν η κοινωνία ζητά ίση απονομή της Δικαιοσύνης αλλά και γενικότερα απονομή της Δικαιοσύνης, χωρίς αστερίσκους.
Η ηγεσία της Νομικής Υπηρεσίας, μέσω της Πολίνας Ευθυβούλου, θεώρησε ορθό να στρέψει τα βέλη της κατά πάντων σε σχέση με την απόφαση του Κακουργιοδικείου αλλά και για τις αντιδράσεις που ακολούθησαν, χωρίς διάθεση κατανόησης και αυτοκριτικής, θεωρώντας στην ουσία πως ευθύνονται όλοι οι υπόλοιποι εκτός από την ίδια την Νομική Υπηρεσία, σε σχέση με την άποψη που έχει εμπεδωθεί στην κοινή γνώμη, ότι ο τρόπος που απονέμεται η Δικαιοσύνη είναι όπως τα φίδια που δαγκώνουν μόνο τους ξυπόλητους. Θεώρησε πως η δραματοποίηση της απόφασης του Κακουργιοδικείου, με το κατάλληλο τρόπο, τόνο και ύφος, με επίκληση σε απειλές και βομβιστικές υποθέσεις και με υπενθύμιση πως οι λειτουργοί είναι αντιμέτωποι με το οργανωμένο έγκλημα, όπως είναι βέβαια και άλλοι τόσοι, θα λειτουργούσε προς όφελος της Νομικής Υπηρεσίας σε σχέση με την αποτυχία της στοιχειοθέτησης της υπόθεσης του Al Jazeera. Επίσης, προέταξε στην αγόρευση της, τις απειλές που φαίνεται να δέχθηκε μάρτυρας κατηγορίας, αφήνοντας σκιές σε βάρος των κατηγορουμένων, παραλείποντας να αναφέρει αυτό που δήλωσαν ακολούθως οι δικηγόροι. Ότι είχε ζητηθεί ποινική έρευνα ώστε να διαφανεί από ποιους απειλήθηκε ο μάρτυρας, χωρίς ωστόσο η Νομική Υπηρεσία να δώσει οδηγίες προς τέτοια κατεύθυνση. Από την άλλη, είναι ευθύνη των Αρχών, συμπεριλαμβανομένου και της Νομικής Υπηρεσίας, να προστατεύσει τους μάρτυρες της, ωστόσο ακόμα και αν άλλαζαν στάση και θεωρούσε πως υπήρχε πλήγμα στην στοιχειοθέτηση της υπόθεσης, θα μπορούσε να αναστείλει την υπόθεση, όπως έπραξε με άλλες τόσες, χωρίς να χρησιμοποιείται σήμερα αυτό που ήδη γνώριζαν πριν από δύο χρόνια.
Ωστόσο, ακόμη και λάθος να είναι η αποδόμηση του έργου των λειτουργών που εργάζονται για χρόνια στην Νομική Υπηρεσία, ο σεβασμός προς τον θεσμό και κατ΄ επέκταση προς τη ηγεσία και τους λειτουργούς της, δεν κερδίζεται ούτε με επιβλητικό ύφος, ούτε με την ένταση της φωνής, ούτε κουνώντας το δάκτυλο σε όλους ανεξαιρέτως. Κερδίζεται μέσα από πράξεις. Ουδείς αμφισβήτησε πως το έργο των λειτουργών της Νομικής Υπηρεσίας, σε αρκετές περιπτώσεις είναι δύσκολο. Ουδείς αμφισβήτησε πως υπάρχουν κίνδυνοι και ουδείς αμφισβήτησε πως δικηγόροι της Δημοκρατίας έδωσαν μάχες στα Δικαστήρια για να κερδίσουν σοβαρές υποθέσεις. Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά, που πολλές φορές μιλά για στημένες διαδικασίες, για διώξεις με αλλότριους σκοπούς, για μη διώξεις για λόγους δημοσίου συμφέροντος, για πορίσματα που χάνονται στα συρτάρια, για άνιση μεταχείριση κατηγορουμένων (σ.σ με αποφάσεις του Ανωτάτου), για απουσία μαρτυρίας στο Δικαστήριο, για ανακριτικά κενά και για διάφορα άλλα, που πολλές φορές καταγράφονται σε αποφάσεις που γνωρίζει η Νομική Υπηρεσία.
Από την άλλη, την αντίδραση αρκετών νομικών που χειρίζονται ποινικές υποθέσεις, προκάλεσε το κάλεσμα της κ. Ευθυβούλου που ζήτησε στήριξη από όλη την κοινωνία και πολιτεία για τις υποθέσεις που οδηγούνται στο Δικαστήριο, αφού παρουσίασε όλους τους κατηγορούμενους ως ένοχους, ενώ ατόπημα χαρακτηρίστηκε και η αναφορά της σε απειλές που δέχθηκε - κατ΄ ισχυρισμό - μάρτυρας κατηγορίας στην υπόθεση Συλλούρη. Η κ. Ευθυβούλου, άφησε αιχμές σε βάρος των κατηγορουμένων, ότι δηλαδή απείλησαν είτε οι ίδιοι είτε δικά τους πρόσωπα τον μάρτυρα, χωρίς ωστόσο να αντιλαμβάνεται πως ευθύνη για την προστασία των μαρτύρων, έχουν οι ίδιοι οι θεσμοί και οι Αρχές, ενώ πέραν του ότι δεν ανέφερε την έρευνα που ζητήθηκε, δεν απάντησε γιατί δεν διερευνήθηκαν ποινικά αδικήματα.
Αναμφίβολα η κριτική δεν πρέπει να είναι ισοπεδωτική, ούτε θα πρέπει να αποδομείται το διαχρονικό έργο ενός ολόκληρου θεσμού και των λειτουργών που εργάζονται με επαγγελματισμό και με ευσυνειδησία, τον οποίο βέβαια οφείλουν να προστατεύουν οι επικεφαλής του. Από την άλλη, η υπερβολική «αγόρευση» της Πολίνας Ευθυβούλου, με φράσεις «καθημερινά κρατάμε τις Θερμοπύλες» και «οι φυλακές είναι γεμάτες γιατί αυτοί οι άνθρωποι εργάζονται καθημερινά», δεν λειτουργούν προς όφελος του θεσμού, ειδικότερα όταν στην πλάτη της Νομικής Υπηρεσίας υπάρχουν σοβαρές δικαστικές αποφάσεις που εξέθεσαν τον θεσμό, με την τελευταία να έρχεται από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, που κατσάδιασε τον Βοηθό Γενικό Εισαγγελέα για αναστολή υπόθεσης βιασμού με φερόμενο θύτη πολιτικό πρόσωπο.
Οι Φυλακές όντως είναι γεμάτες, με ένα μεγάλο ποσοστό να αποτελείται από παράνομους αλλοδαπούς, χωρίς να χρειάζεται να λεχθεί κάτι περισσότερο. Όντως στις Φυλακές υπάρχουν κατάδικοι για κλοπές, διαρρήξεις, ναρκωτικά, δολοφονίες, απάτες και για διάφορα άλλα αδικήματα. Ωστόσο, οι Φυλακές, μετά την υπόθεση ΣΑΠΑ, είναι άδειες, δεν είναι γεμάτες. Και η κριτική που ασκείται στον απόηχο της απόφασης του Al Jazeera, είναι για αυτού του είδους τις υποθέσεις. Ούτε για ναρκωτικά, ούτε για υπόκοσμο που μέλη του έλαβαν «εξιτήριο» για πολύκροτες υποθέσεις μέσω του Προγράμματος Προστασίας Μαρτύρων με την σύμφωνη γνώμη του Γενικού και Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα.
Ως εκ τούτου, αυτό που ζητούσε η κοινή γνώμη, ήταν απαντήσεις επί της συγκεκριμένης απόφασης, ωστόσο επιλέχθηκε να «μνημονευτούν» παλιές και άσχετες υποθέσεις, προς διαχείριση των αντιδράσεων και διασκέδαση των εντυπώσεων, με την Νομική Υπηρεσία να χάνει για άλλη μια φορά το παιχνίδι, αφού ουδείς αμφισβήτησε το έργο των λειτουργών και τις υποθέσεις που κερδίζονται στα Δικαστήρια. Αυτό που αμφισβητήθηκε ήταν η κατ΄ επανάληψη αποτυχία να στοιχειοθετηθούν τέτοιου είδους υποθέσεις, οι οποίες τα τελευταία χρόνια πέφτουν ως ντόμινο, χωρίς βέβαια να παραγνωρίζονται οι δυσκολίες που έχουν αυτού του είδους υποθέσεις.
Η κ. Ευθυβούλου, διαφώνησε σχεδόν με όλα τα ευρήματα του Κακουργιοδικείου, ακόμη και αν το λεκτικό που χρησιμοποίησε ήταν το ίδιο. Το Δικαστήριο μίλησε για ουσιώδεις μάρτυρες που δεν κλήθηκαν ενώπιον του. Κάτι με το οποίο διαφώνησε, ωστόσο εξηγώντας τους λόγους που τουλάχιστον δύο μάρτυρες δεν εμφανίστηκαν στο Δικαστήριο, ανέφερε πως επρόκειτο για «ουσιώδεις».
Ωστόσο, εάν ήταν ή όχι σωστή η κρίση του Κακουργιοδικείου, θα διαφανεί στο Εφετείο. Όμως, όταν ο Γενικός Εισαγγελέας, Γιώργος Σαββίδης, κλήθηκε να τοποθετηθεί στις αντιδράσεις στον απόηχο της απόφασης του Ανώτατου Συνταγματικού Δικαστηρίου για την παύση του Οδυσσέα Μιχαηλίδη, είχε δηλώσει μεταξύ άλλων: «Να δείξουμε τον απαιτούμενο σεβασμό που θα έπρεπε και πρέπει να δείξουμε σε ένα από τα Ανώτατα Δικαστικά Ιδρύματα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Εκδόθηκε μια δικαστική απόφαση και απλά θέλω να τονίσω ότι είναι σημαντικό να στηρίξουμε τους θεσμούς και να δείξουμε τον απαιτούμενο σεβασμό στο Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο. Αλίμονο αν χάσουμε την εμπιστοσύνη μας στα Δικαστήρια».
