Ο κάθε κατηγορούμενος που οδηγείται ενώπιον Δικαστηρίου, θεωρείται αθώος μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου, ανεξαρτήτως εάν η Αστυνομία και κατ΄επέκταση η Νομική Υπηρεσία του καταλογίζει οποιαδήποτε αδικήματα. Το βάρος της απόδειξης για στοιχειοθέτηση των αδικημάτων, βαραίνει αποκλειστικά την Κατηγορούσα Αρχή, η οποία θα πρέπει να παρουσιάσει τέτοια μαρτυρία, στην βάση της οποίας το Δικαστήριο, θα καταλήξει πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας στην ενοχή ενός κατηγορούμενου.
Αυτό θέλησε να καταστήσει σαφές το Μόνιμο Κακουργιοδικείο Λευκωσίας, το οποίο αθώωσε σε όλες τις κατηγορίες τους Δημήτρη Συλλούρη και Χριστάκη Τζιοβάνη, το οποίο έριξε το βάρος στην αποτυχία της απόδειξης των κατηγοριών στην Κατηγορούσα Αρχή, η οποία δεν παρουσίασε ουσιώδεις μάρτυρες, ώστε να αποδείξει την εκδοχή της και κατ΄ επέκταση τα αδικήματα που καταλόγιζε στον πρώην πρόεδρο της Βουλής και τον πρώην βουλευτή και επιχειρηματία.
Κακουργιοδικείο: Το βάρος απόδειξης της κάθε κατηγορίας το φέρει η Κατηγορούσα Αρχή. Το επίπεδο απόδειξης είναι πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Το Δικαστήριο για να καταδικάσει θα πρέπει να είναι σίγουρο για την ενοχή του κατηγορουμένου. Εάν το Δικαστήριο μετά την αξιολόγηση της μαρτυρίας και τα ευρήματα του, παραμένει με έστω υποβόσκουσα αμφιβολία η αθώωση είναι αναπόφευκτη.
Το Κακουργιοδικείο στην απόφαση του, που απαριθμεί 180 σελίδες, φρόντισε να αναλύσει κάθε πτυχή της υπόθεσης και της μαρτυρίας που παρουσιάστηκε, αλλά και της μαρτυρίας που δεν παρουσιάστηκε, με όλα τα δεδομένα - όπως κατατέθηκαν - να οδηγούν στην αθώωση των κατηγορουμένων, με την ευθύνη να βαραίνει την Κατηγορούσα Αρχή, στην βάση των όσων καταγράφει η απόφαση, με την πρώτη παρενέργεια στην υπόθεση να σημειώνεται με την απόφαση της Νομικής Υπηρεσίας να αναστείλει τις κατηγορίες σε βάρος του δικηγόρου Ανδρέα Πιττάτζη, χωρίς να δοθούν εξηγήσεις, όπως λέχθηκε από την υπεράσπιση. Μια απόφαση, που όπως σημείωσε στην απόφαση του το Κακουργιοδικείο, δεν μπορεί να ελεγχθεί, ωστόσο η ενέργεια αυτή φαίνεται να δημιούργησε επιπλοκές στην πορεία της υπόθεσης, λαμβάνοντας υπόψη πως ο πρώην κατηγορούμενος δεν κλήθηκε να καταθέσει ούτε ως μάρτυρας.
Κακουργιοδικείο: Θεωρούμε καλό σημείο αυτό να υπενθυμίσουμε ότι το Σύνταγμα δυνάμει του Άρθρου 113 § 2, παρέχει εξουσία στον Γενικό Εισαγγελέα να διακόπτει ποινική δίωξη (nolle prosequi). Επίσης σχετικό είναι το άρθρο 154 (1) της Ποινικής Δικονομίας, Κεφ. 155, όπου αναφέρεται ότι ο Γενικός Εισαγγελέας, δύναται να καταχωρήσει αναστολή δίωξης σε οιαδήποτε διαδικασία και σε οιοδήποτε στάδιο αυτής, ανακοινώνοντας αυτό στο Δικαστήριο είτε πληροφορώντας το Δικαστήριο περί τούτου γραπτώς. Ο κατηγορούμενος αμέσως απαλλάσσεται. Ουδείς έλεγχος δύναται να ασκηθεί από το Δικαστήριο επί αυτής της εξουσίας του Γενικού Εισαγγελέα. Η απόφαση του Γενικού Εισαγγελέα συνεπώς να διακόψει ποινική δίωξη δεν ελέγχεται δικαστικώς ούτε χωρεί περιορισμός του τρόπου άσκησής της.
Απαλλάχθηκαν κατηγορούμενοι, αποσύρθηκαν κατηγορίες και το βίντεο
Το Κακουργιοδικείο, θέλησε εξαρχής να ξεκαθαρίσει πως οι κατηγορίες που αντιμετώπισαν εν τέλει οι κατηγορούμενοι, δεν σχετίζονται με το βίντεο που δημοσίευσε το Al Jazeera, αφού το εν λόγω βίντεο δεν αποτέλεσε μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου και ως εκ τούτου δεν ήταν εφικτό να αντληθεί οποιαδήποτε δικαστική γνώση ως προς το περιεχόμενο του.
Από εκεί και πέρα, το Δικαστήριο αναφέρθηκε στην αναστολή της δίωξης σε βάρος του δικηγόρου Ανδρέα Πιττάτζη, παραπέμποντας στα σχετικά πρακτικά της 11ης Οκτωβρίου 2023:
Δικαστήριο: Κύριε Ανδρέα Πιττάτζη, εμφανίζεστε; Απλώς για σκοπούς πρακτικού, ότι όντως το κατηγορητήριο που έχει καταχωρηθεί στο παραπέμπον Δικαστήριο, είστε ο κατηγορούμενος 4. Ενώπιον μας, δεν είστε στο κατηγορητήριο, υπάρχει κάποια εξήγηση;
κος Μπίσσας (Κατηγορούσα Αρχή): Κύριε Πρόεδρε, δεν θα προωθηθεί η υπόθεση εναντίον του κύριου Ανδρέα Πιττάτζη.
Δικαστήριο: Άρα δεν πρόκειται περί λάθους στο κατηγορητήριο;
κος Μπίσσας: Ναι, δεν υπάρχει λάθος στο κατηγορητήριο.
Η ακρόαση της υπόθεσης ξεκίνησε στις 27/1/2025, ενώ δύο μήνες αργότερα και αφού ολοκληρώθηκε η μαρτυρία τριών μαρτύρων της Κατηγορούσας Αρχής, η εκπρόσωπος του Γενικού Εισαγγελέα, Χάρις Καραολίδου, ανακοίνωσε την αναστολή δύο κατηγοριών.
Κακουργιοδικείο: Η κα Καραολίδου δήλωσε ότι οι κατηγορίες 4 και 5 ήταν οι κατηγορίες που αφορούσαν σε δημοσίευμα του «Αl Jazeera». Ως ανέφερε, οι κατηγορίες αυτές «…στηρίχθηκαν και προωθήθηκαν σε μαρτυρία που αφορούσε αποκλειστικά τα γεγονότα του δημοσιεύματος Al Jazeera και προέκυπτε κατά κύριο λόγο από τη μαρτυρία της ΜΚ15 και του ΜΚ1 του κατηγορητηρίου». Δεδομένου, είπε, ότι η μαρτυρία των Μ1 και Μ15, στο κατηγορητήριο, δεν ήταν διαθέσιμη για τους λόγους που πρόβαλε και ανέπτυξε, δεν υπήρχε περιθώριο προώθησης των κατηγοριών 4 και 5.
Ο βασικός μάρτυρας κατηγορίας (ΜΚ1), ΤΚ, θα κατέθετε ενόρκως μέσω εικονοτηλεδιάσκεψης, ωστόσο στη συνέχεια η Κατηγορούσα Αρχή ανέφερε ότι δεν επιθυμούσε να τον παρουσιάσει πλέον ως μάρτυρα, καθότι δεν τον θεωρούσε πλέον αξιόπιστο και αιτήθηκε όπως απαλλαγεί της υποχρεώσεως της να τον παρουσιάσει.
Καραολίδου: Οι εναλλαγές στη στάση του απέναντι στην Κατηγορούσα Αρχή, αλλά και στις δικαστικές διαδικασίες και η εν τέλει ασέβεια που υπέδειξε προς όλους τους δικαστικούς μηχανισμούς που τέθηκαν σε εγρήγορση, έτσι ώστε να δοθεί ως η επιθυμία του μαρτυρία μέσω εικονοτηλεδιάσκεψης, οδηγούν μόνο σε ένα αποτέλεσμα, το ότι υπάρχει πλέον ζήτημα άμεσα συναρτώμενο με την αξιοπιστία του μάρτυρα, στη βάση γεγονότων που έχουν προκύψει μετά τη συμπερίληψη του ονόματος του στο κατηγορητήριο. Η Κατηγορούσα Αρχή δεν μπορεί να καλέσει τον εν λόγω μάρτυρα ως μάρτυρα αλήθειας, έστω και αν εξαντλούνται όλα τα δικονομικά μέτρα για την προσαγωγή της μαρτυρίας του στο Δικαστήριο.
Σε ό,τι αφορά την δεύτερη μάρτυρα, ΜΚ15, η Κατηγορούσα Αρχή ανέφερε ότι υπήρξε κάποια επικοινωνία μαζί της στο παρελθόν, επιτεύχθηκε να έρθει στη Δημοκρατία και έδωσε πέντε καταθέσεις, ωστόσο διαφάνηκε δισταγμός της εν συνεχεία να προσέλθει στη Δημοκρατία για να δώσει μαρτυρία, κατά τη θέση της κ. Καραολίδου. Η τελευταία επικοινωνία μαζί της ήταν μέσω ηλεκτρονικού μηνύματος, δια του οποίου ενημέρωνε ότι δεν επιθυμούσε να δώσει μαρτυρία. Έκτοτε και παρά την ανάμειξη και των Interpol και Europol, όπως αναφέρθηκε, δεν κατέστη δυνατόν να εντοπιστεί για να παρουσιαστεί ενώπιον του Δικαστηρίου. Ως εκ τούτου, η μαρτυρία των ΤΚ και Μ15 στο κατηγορητήριο που θα υποστήριζαν τις δύο κατηγορίες που σχετίζονταν με το βίντεο, κατέστη μη διαθέσιμη.
«Οι μάρτυρες που τελικά δεν παρουσίασε η Κατηγορούσα Αρχή»
Σε αυτό το κεφάλαιο, με τον πιο πάνω τίτλο, αναφέρεται ότι οι δύο πλευρές δεν αμφισβήτησαν ότι ο ΤΚ μαζί με τη σύζυγο του Denise, δραστηριοποιούνταν στο τομέα των ακινήτων και δη ακινήτων στην ελεύθερη Αμμόχωστο. Μέρος του μαρτυρικού υλικού που παρουσιάστηκε αφορούσε ηλεκτρονικό υπολογιστή και αλληλογραφία που εντοπίστηκε σ’ αυτόν, οι ψηφιακοί δίσκοι, καθώς και έντυπη αλληλογραφία, τα οποία κατασχέθηκαν στην οικία του.
Πέραν του ΤΚ και της ΜΚ15 που δεν κλήθηκαν να καταθέσουν, το Δικαστήριο αναφέρθηκε και στην μάρτυρα κατηγορίας υπό αριθμόν 21, η οποία επίσης δεν κλήθηκε από την Κατηγορούσα Αρχή, η οποία ήταν η γραμματέας του πρώην Προέδρου της Βουλής, Δημήτρη Συλλούρη.
Κακουργιοδικείο: Η Κατηγορούσα Αρχή ζήτησε επίσης και δεν κάλεσε ως μάρτυρα κατηγορίας την Μ21 στο κατηγορητήριο, ιδιαιτέρα του κατηγορούμενου 1 ως ΠτΒ επειδή δεν τη θεωρούσε πλέον αξιόπιστη μάρτυρα. Δεν υπήρξε ένσταση από πλευράς Υπεράσπισης, χωρίς πάλι να αποδέχονται τις θέσεις της Κατηγορούσας Αρχής. Το Δικαστήριο και πάλι έκρινε ότι δεν χωρούσε παρέμβαση στην άσκηση της διακριτικής ευχέρειας της Κατηγορούσας Αρχής. Σημειώνουμε ότι η κατάθεση της στην Αστυνομία είχε ήδη κατατεθεί για περιορισμένο σκοπό και όχι προς απόδειξη των δηλώσεων που αυτή περιέχει, από άλλο μάρτυρα.
Όπως αναφέρεται στην απόφαση, η Κατηγορούσα Αρχή κάλεσε συνολικά 13 μάρτυρες κατηγορίας.
Και άλλοι σημαντικοί μάρτυρες εκτός λίστας
Αξιολογώντας τους μάρτυρες, το Κακουργιοδικείο αναφέρει ότι η Μ11, αρμόδια υπάλληλος του ΥΠΕΣ η οποία είχε γνώση όχι μόνο της διαδικασίας που ακολουθείτο αλλά είχε εμπλοκή και στις υπό εκδίκαση πολιτογραφήσεις, δημιούργησε θετική εικόνα. Ήταν ακριβής στη μαρτυρία της για τον τρόπο με τον οποίο χειριζόταν τις διαδικασίες αλλά και στην επεξήγηση των εγγράφων που χειρίστηκε, ενώ καταγράφεται πως δεν προκύπτει οτιδήποτε μεμπτό από τα τηλεφωνήματα που δεχόταν από την γραμματέα του Δημήτρη Συλλούρη.
Κακουργιοδικείο: Δεχόμαστε από τη μαρτυρία της ότι όντως υπήρξαν τηλεφωνήματα από το γραφείο του ΠτΒ. Τούτο υποστηρίζεται και από τη φωτογραφία της οθόνης του υπολογιστή της αλλά και από το ηλ. μήνυμα ημερ. 14/3/2018 που είχε αποστείλει στο ΥΠΟΙΚ αναφέροντας τους λόγους που επικοινωνούσε για να μάθει την πορεία της αίτησης της ΖΑ. 441. Τούτων λεχθέντων, η μαρτυρία της ότι είχε τηλεφωνικές επικοινωνίες με την ιδιαιτέρα του ΠτΒ σε σχέση με την εν λόγω πολιτογράφηση αλλά και γενικότερα με πολιτογραφήσεις δεν υποστηρίζει τη θέση ότι τα τηλεφωνήματα γίνονταν κατά τρόπο αθέμιτο ή με σκοπό να ασκήσουν επιρροή ώστε να προωθηθεί συγκεκριμένη αίτηση. Αυτή άλλωστε δεν ήταν ούτε και η μαρτυρία της, αφού όπως είπαμε ήταν ξεκάθαρη στο ότι δεν δέχθηκε οποιαδήποτε πίεση από τους κατηγορούμενους ή άλλα πρόσωπα. Αντιθέτως η λήψη τηλεφωνικών κλήσεων από παρόχους και ενδιαφερόμενους επί καθημερινής βάσης φαίνεται να ήταν συνήθης.
Ωστόσο, σε σχέση με την ερώτηση της Κατηγορούσας Αρχής αναφορικά με την καταβολή χρημάτων της επένδυσης σε λογαριασμό πελατών αντί στον επενδυτή, στην περίπτωση του NG, το Δικαστήριο υπέδειξε πως αρμόδιο ήταν το Υπουργείο Οικονομικών, εντούτοις δεν κλήθηκαν μάρτυρες.
Κακουργιοδικείο: Όπως η ίδια ανέφερε (Μ11), κατ’ εξοχήν αρμόδιο για την έγκριση των οικονομικών κριτηρίων από τον Ιανουάριο του 2019 ήταν το ΥΠΟΙΚ. Στην απουσία οποιασδήποτε μαρτυρίας από πλευράς λειτουργού του ΥΠΟΙΚ ως προς το τι οι ίδιοι είχαν υπόψη τους όταν ενέκριναν την οικονομική πτυχή θεωρούμε ότι θα οδηγούσε το Δικαστήριο στο να στηριχθεί στην ουσία σε εικασία της ΜΚ 11 για το πώς θα ενεργούσε με εκ των υστέρων ανάγνωση των ιδίων γεγονότων.
Σε ό,τι αφορά την μαρτυρία του πρώην υπουργού Εσωτερικών, Κωνσταντίνου Πετρίδη, το Κακουργιοδικείο τον έκρινε αξιόπιστο, λέγοντας πως παρέμεινε σταθερός στις θέσεις που ανέφερε στην κατάθεσή του στην Αστυνομία και δεν υπέπεσε σε αντιφάσεις, ενώ σημείωσε πως δεν προκύπτει από τη μαρτυρία του κάτι που να οδηγεί σε εύρημα ότι ο ίδιος πιέστηκε ή επηρεάστηκε από οποιονδήποτε και δη τους κατηγορούμενους ή τον Ανδρέα Πιττάτζη, για να κάνει οποιαδήποτε ενέργεια σε σχέση με τις επίδικες πολιτογραφήσεις. Τουναντίον, όπως ανέφερε, το αρνήθηκε, ενώ τονίστηκε στην απόφαση πως και για τις δυο περιπτώσεις πολιτογραφήσεων, δεν ανέφερε να είχε οποιαδήποτε συνομιλία απευθείας με τους κατηγορούμενους με τρόπο ο οποίος να θεωρείται αθέμιτος ή ότι του ζητήθηκε να ενεργήσει κατά τρόπο που αντίκειτο στο Νόμο.
Κακουργιοδικείο: Όσον αφορά το ζήτημα της πλήρωσης οικονομικών κριτηρίων από τον NG θεωρούμε ότι ισχύουν τα ίδια τα οποία αναφέραμε σε σχέση με τη ΜΚ 11. Ότι δηλαδή του ζητήθηκε να εκφράσει άποψη εκ των υστέρων, έστω και αν ήταν ο τελικός κριτής αν η αίτηση θα υποβαλλόταν στο ΥΣ για έγκριση. Χωρίς όμως να τίθεται η μαρτυρία οποιουδήποτε λειτουργού του ΥΠΟΙΚ ως προς το πως και τι λάμβανε υπόψη του το ΥΠΟΙΚ για σκοπούς έγκρισης αιτήσεως όσον αφορά την οικονομική πτυχή μιας επένδυσης. Και αυτού η θέση ήταν υποθετική.
Αποδεκτή έγινε και η μαρτυρία του Γενικού Διευθυντή του ΥΠΕΣ, ο οποίος ήταν ο λήπτης αλληλογραφίας σε σχέση με το αίτημα του NG να απαλλαγεί της υποχρεώσεως για μόνιμη διαμονή στη Δημοκρατία. Αν και επιβεβαίωσε τηλεφωνική κλήση που είχε με τον Δημήτρη Συλλούρη για το εν λόγω ζήτημα και άφησε να νοηθεί ότι είχαν και άλλες συνομιλίες για ζητήματα πολιτογραφήσεων πελατών του κ. Τζιοβάνη, ανέφερε ότι δεν έτυχε οποιασδήποτε αθέμιτης πίεσης ώστε να ενεργήσει προς συγκεκριμένη κατεύθυνση.
Κακουργιοδικείο: Αν και δεχόμαστε τη μαρτυρία του, δεν αποκρυσταλλώθηκε το περιεχόμενο της συνομιλίας που είχε ειδικά σε σχέση με το αίτημα του NG. Η μαρτυρία του δεν ήταν τέτοιας ποιότητας ώστε να προκύπτει ότι ζητήθηκε από τον ίδιο να επέμβει καθ’ οιονδήποτε τρόπο στη διαδικασία επανεξέτασης του αιτήματος που είχε ήδη απορριφθεί. Το γεγονός της επανεξέτασης του αιτήματος από μόνο του έστω και στην ίδια βάση δεδομένων δεν μπορεί να οδηγήσει σε οποιοδήποτε συμπέρασμα ότι έγινε προσπάθεια αθέμιτου επηρεασμού του. Ο ΜΚ 10 αναφέρθηκε σε τηλεφωνικές συνομιλίες με τον κατηγορούμενο 1 για διάφορα θέματα, μεταξύ των οποίων και θέματα που αφορούσαν ενημέρωση για το στάδιο εξέτασης αιτήσεων πολιτογράφησης. Εδώ υπενθυμίζεται η ύπαρξη της «εξουσιοδότησης» του Προέδρου της Δημοκρατίας. Η ύπαρξη της καθιστούσε, θεωρητικώς, τον κατηγορούμενο 1 ενδιαφερόμενο για τέτοιου είδους επενδύσεις.
Εξ ακοής μαρτυρία και μη κλήτευση Πιττάτζη
Σε άλλο μέρος της απόφασης, το Κακουργιοδικείο αναφέρει πως η Κατηγορούσα Αρχή στηρίχθηκε σε δηλώσεις που περιέχονται σε ηλεκτρονικά μηνύματα που εντοπίστηκαν σε ηλεκτρονικό υπολογιστή του ΤΚ. Αυτά τα μηνύματα ανταλλάχθηκαν κυρίως μεταξύ του Ανδρέα Πιττάτζη και του ΤΚ και με άλλα πρόσωπα, ενώ όπως σημειώνεται, σε καμία περίπτωση δεν περιλάμβαναν ως παραλήπτη ή αποστολέα τον Δημήτρη Συλλούρη. Ένα εξ αυτών περιλάμβανε ως φερόμενο παραλήπτη, με κοινοποίηση, τον Χριστάκη Τζιοβάνη και κάποια τον πρώην κατηγορούμενο τρία.
Κακουργιοδικείο: Κανένα από αυτά τα πρόσωπα που απέστειλαν ή παρέλαβαν την εν λόγω αλληλογραφία δεν κατέθεσε ενώπιον μας ώστε να υιοθετήσουν τις δηλώσεις που αυτές περιέχουν. Η αρχική κατάθεση τους έγινε ως «πραγματική μαρτυρία» εν τη εννοία του ότι εντοπίστηκαν στον ηλεκτρονικό υπολογιστή του ΤΚ. Σημειώνουμε ότι κατά το στάδιο εκείνο η πρόθεση της Κατηγορούσας Αρχής ήταν να καταθέσει ο ΤΚ ως μάρτυρας κατηγορίας μέσω εικονοτηλεδιάσκεψης, αίτημα το οποίο είχε εγκριθεί. Για τους λόγους που αναφέρθηκαν πιο πάνω δεν κλήθηκε να καταθέσει.
Σε σχέση με την πιο πάνω μαρτυρία, το Κακουργιοδικείο έθεσε τους ακόλουθους προβληματισμούς:
--> Όσον αφορά τον ΤΚ, η Κατηγορούσα Αρχή, έθεσε στο Δικαστήριο ότι η φιλαλήθεια του αμφισβητείτο πλέον γι’ αυτό και δεν τον κάλεσε ως μάρτυρα. Μπορεί το Δικαστήριο επομένως να δεχθεί ως αξιόπιστες τις δηλώσεις του προς απόδειξη της υπόθεσης της Κατηγορούσας Αρχής; Δεδομένου μάλιστα ότι όπως προκύπτει από την εν λόγω αλληλογραφία ίσως να θεωρείτο μάρτυρας που είχε να εξυπηρετήσει δικό του σκοπό.
--> Η απόδοση μεμπτής συμπεριφοράς στον Ανδρέα Πιττάτζη από πλευράς Κατηγορούσας Αρχής έχει σημασία στο πως μπορεί να αξιολογηθούν τα εν λόγω ηλεκτρονικά μηνύματα που έστειλε ο ίδιος και οι αναφορές του. Επειδή ήταν πρώην συγκατηγορούμενος, θα πρέπει να τονιστούν τα εξής. Αν κατέθετε προφορικά ενώπιον του Δικαστηρίου εκ μέρους της Κατηγορούσας Αρχής θα ήταν μάρτυρας για τον οποίο το Δικαστήριο θα αυτοπροειδοποιείτο ως προς την αξιοπιστία του και ενδεχομένως να αναζητούσε ενισχυτική μαρτυρία. Αν παρέμενε συγκατηγορούμενος τότε οι δηλώσεις του θα συνιστούσαν μαρτυρία εναντίον μόνο του ιδίου εκτός αν τις υιοθετούσε ενόρκως.
Κακουργιοδικείο: Η κατάθεση κατηγορουμένου (ή εξωδικαστική δήλωση) που έγινε στην απουσία του συγκατηγορουμένου δεν μπορεί να αποτελέσει μαρτυρία εναντίον συγκατηγορούμενου, εκτός εάν ο εν λόγω κατηγορούμενος καταθέσει ενόρκως ενώπιον του Δικαστηρίου ή την υιοθετήσει ενόρκως δυνάμει του άρθρου 25 του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9. Οι δηλώσεις του Ανδρέα Πιττάτζη όμως δεν προσάγονται ως δηλώσεις συνωμότη ή τουλάχιστον δεν προσδιορίστηκαν ως τέτοιες, οπότε και θα έπρεπε πάλι να εντοπιστεί ανεξάρτητη μαρτυρία για την αποδιδόμενη στους κατηγορούμενους 1 και 2 συνωμοσία. Ως εκ τούτου οι δηλώσεις του Ανδρέα Πιττάτζη θα μπορούσαν να αξιολογηθούν μόνο ως δηλώσεις σε σχέση μόνο με τον ίδιο και όχι σε σχέση ή εναντίον οποιοδήποτε άλλου κατηγορούμενου στη διαδικασία. Το γεγονός επίσης ότι δεν προωθήθηκε η υπόθεση εναντίον του ΑΠ δεν μπορεί, άνευ ετέρου, να καθιστά τη μαρτυρία του και δη ως εξ ακοής ποιοτικά καλύτερη από το αν κατέθετε ενόρκως ενώπιον μας. Εδώ θα πρέπει να επισημάνουμε τα ακόλουθα. Το γεγονός ότι δεν θα χρησιμοποιείτο ως μάρτυρας από την Κατηγορούσα Αρχή δεν σημαίνει ότι θα έπρεπε να τον παρουσιάσει η Υπεράσπιση για να εξηγήσει τις θέσεις του.
Το πιο πάνω, ισχύει και για τις αναφορές του ΤΚ, όπως τόνισε το Δικαστήριο, οι οποίες ουδέποτε τις υιοθέτησε, ενώ σημείωσε πως το μόνο ηλεκτρονικό μήνυμα που κατά την Κατηγορούσα Αρχή είχε σταλεί στον κατηγορούμενο δύο, ακόμη και αν γίνει δεκτό ότι η ηλεκτρονική διεύθυνση ήταν του εν λόγω κατηγορουμένου, δεν μπορεί από μόνο του να αποτελέσει ένδειξη μεμπτής συμπεριφοράς.
Κακουργιοδικείο: Στην ουσία του πράγματος, αναφορές τρίτων ως προς τη δική τους αντίληψη για το τί θα συζητούσαν ή θα έκαναν ή το πως ερμήνευαν τις συναντήσεις δεν μπορούν να αναχθούν σε δηλώσεις οι ενέργειες των κατηγορούμενων 1 και 2. Σε κάθε περίπτωση δεν αποδείχθηκε ότι ήταν η ηλεκτρονική διεύθυνση του κατηγορούμενου 2, είτε με μάρτυρα είτε με άλλη περιστατική μαρτυρία.
Όσον αφορά την κατάθεση και δήλωση του NG, μεταξύ άλλων το Δικαστήριο ανέφερε ότι ουδέποτε ανακρίθηκε έστω και αν του καταλογίζεται αδίκημα, ενώ επανέλαβε το γεγονός ότι δεν κλήθηκε οποιοσδήποτε μάρτυρας από το Υπουργείο Οικονομικών.
Κακουργιοδικείο: Αυτό που απασχολεί είναι ότι ουδείς από τους λειτουργούς του ΥΠΟΙΚ κλήθηκε να δώσει εξηγήσεις για το πως ενεργούσαν γενικά αλλά και για το πως ενήργησαν στη συγκεκριμένη περίπτωση. Το ΥΠΟΙΚ ήταν το κατ’ εξοχήν αρμόδιο Υπουργείο για τη διαπίστωση συμμόρφωσης με τα οικονομικά κριτήρια του 143 ΚΕΠ. Δεδομένου μάλιστα του σημειώματος στον φάκελο του ΥΠΟΙΚ ότι τα χρήματα είχαν καταβληθεί στον λογαριασμό πελατών του Ανδρέα Πιττάτζη. Οι εν λόγω λειτουργοί, εκ της θέσεως τους, θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ουσιώδεις μάρτυρες. Ήταν τα πρόσωπα που είχαν να κάνουν με τον τελικό έλεγχο της ικανοποίησης των οικονομικών κριτηρίων στο ΥΠΟΙΚ. Συμμετείχαν στην αλυσίδα λήψης αποφάσεων των επίδικων πολιτογραφήσεων. Σε όλες τις περιπτώσεις που η Κατηγορούσα Αρχή δεν συμπεριλαμβάνει στον κατάλογο μαρτύρων ουσιώδεις μάρτυρες, ούτε καλεί τέτοιους μάρτυρες στο εδώλιο του μάρτυρα, πάντα πρέπει να δίδει εξήγηση. Εν προκειμένω δεν δόθηκαν εξηγήσεις. Η παράλειψη της Κατηγορούσας Αρχής δημιουργεί κενό στη μαρτυρία που παρουσίασε σε σχέση με την κατηγορία 2, στην έκταση που αυτή αφορά την πλήρωση του οικονομικού κριτηρίου, αφού παρέμεινε κενό στο κατά πόσο η παραμονή των χρημάτων σε λογαριασμό πελατών του παρόχου αποτελούσε παράκαμψη του οικονομικού κριτηρίου.
Ανακριτικά κενά
Από εκεί και πέρα, το Κακουργιοδικείο συμφώνησε με την υπεράσπιση, αναφορικά με την θέση πως προκύπτουν ανακριτικά κενά από το ΤΑΕ Αρχηγείου, στην βάση των οποίων θα έπρεπε να απορριφθούν οι κατηγορίες δύο και τρία, καθότι οι κατηγορούμενοι, όπως και ο Ανδρέας Πιττάτζης, δεν ανακρίθηκαν για την εντοπισθείσα αλληλογραφία, με αποτέλεσμα να πλήξει το δικαίωμα τους σε δίκαιη δίκη.
Κακουργιοδικείο: Όπως αναφέρθηκε ανωτέρω ουδέποτε ανακρίθηκαν για τα ζητήματα που αφορούσαν το «Reservation Agreement» και την καταβολή των χρημάτων. Επωμίστηκε η Υπεράσπιση το βάρος παρουσίασης μαρτυρίας για τα ηλεκτρονικά μηνύματα που ανταλλάχθηκαν για την έκδοση των βεβαιώσεων. Τούτο κατά τη θέση μας συνιστά ουσιώδες ανακριτικό κενό και επομένως κενό στη μαρτυρία. Οι πρωτόδικες αποφάσεις στις οποίες παρέπεμψε ο συνήγορος μας βρίσκουν σύμφωνους όσον αφορά την ανάλυση της νομολογίας επί του θέματος. Στη Νικολάου v Δημοκρατίας (2014) 2Α ΑΑΔ 376, 389, αναφέρθηκε ότι το δικαίωμα για δίκαιη δίκη επεκτείνεται και στο στάδιο των ανακρίσεων και ότι στην κατάλληλη περίπτωση σοβαρές παραλείψεις των Ανακριτικών Αρχών δυνατόν να οδηγήσουν και σε απαλλαγή ενός κατηγορούμενου.
Εν προκειμένω, όπως ανέφερε το Δικαστήριο, η μη ανάκριση των κατηγορουμένων ως προς την οικονομική πτυχή της συμφωνίας με τον NG, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η ηλεκτρονική αλληλογραφία που αφορούσε την έκδοση των βεβαιώσεων είχε ληφθεί από τον ηλεκτρονικό υπολογιστή του ΤΚ δεν ήταν προσβάσιμη στο σύνολο της, έθεσε τους κατηγορούμενους σε μειονεκτική θέση καθότι, ήρθαν αντιμέτωποι με αυτά τα δεδομένα κατά τη δίκη, ενώ υποχρεώθηκαν να εντοπίσουν την αλληλογραφία από άλλη πηγή ώστε να δοθούν οι αναγκαίες εξηγήσεις.
Κακουργιοδικείο: Η όλη διαχείριση μας προβλημάτισε. Αν και τίθεται ζήτημα δίκαιης δίκης συνεκτιμήσαμε στο σκεπτικό μας τα πιο πάνω ανακριτικά κενά αξιολογώντας τη μαρτυρία στο σύνολό της. Ενόψει της αθωωτικής μας κατάληξης θεωρούμε ότι έχει καταστεί άνευ αντικειμένου η οποιαδήποτε περαιτέρω συζήτηση για το θέμα της δίκαιης δίκης.
Τι όφειλε να αποδείξει η Κατηγορούσα Αρχή
Το Κακουργιοδικείο στην απόφαση του, αναφέρει πως η Κατηγορούσα Αρχή όφειλε να αποδείξει ότι οι κατηγορούμενοι 1 και 2 αποδέχθηκαν οικονομικό όφελος από τον Αλί Αρμούς, για τους ίδιους ή για εταιρείες τους, προκειμένου να ασκήσουν ανάρμοστο επηρεασμό σε δημόσιο λειτουργό.
Κατά το Δικαστήριο η κατηγορία 1 «δεν αποδείχθηκε», γιατί όπως σημειώνει δεν αποδείχθηκε γιατί ο Αλί Αρμούς στράφηκε στη Fidescorp, οι μάρτυρες ΜΚ11 και ΜΚ13 αρνήθηκαν αθέμιτη πίεση, η αποδοχή της αίτησης και η επίσπευση κρίθηκαν εντός διακριτικής ευχέρειας για ανθρωπιστικούς λόγους, τα «πιεστικά τηλεφωνήματα» δεν αποδεικνύουν πρόθεση διαφθοράς, δεν αποδείχθηκε αντάλλαγμα, η σχέση των κατηγορουμένων μεταξύ τους δεν αρκεί για απόδειξη εμπορίας επιρροής και ότι η προεδρική «εξουσιοδότηση» για προώθηση επενδύσεων δημιουργεί αμφιβολία ως προς πρόθεση διαφθοράς.
Σε σχέση με την κατηγορία 3, που αφορά εμπορία επιρροής στην υπόθεση Νικολάι Γκορνόφσκι, το Δικαστήριο ανέφερε ότι έπρεπε να αποδειχθεί ότι οι κατηγορούμενοι έλαβαν παράτυπο πλεονέκτημα από τον Νικολάι Γκορνόφσκι για να επηρεάσουν τον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών, ώστε να δοθεί εξαίρεση χωρίς άδεια παραμονής και χωρίς πλήρωση προϋποθέσεων.
Το Δικαστήριο απέρριψε την κατηγορία 3, αφού έκρινε ότι το Reservation Agreement δημιουργεί προβληματισμό, αλλά δεν αποδεικνύει δόλο, οι τελικές συμφωνίες δεν περιείχαν όρο εξάρτησης από εξαίρεση, τα χρήματα καταβλήθηκαν σε client account και τελούσαν υπό τον έλεγχο δικηγόρου, δεν υπήρξε μαρτυρία από το Υπουργείο Οικονομικών για το τι ήταν αποδεκτό οικονομικά και ότι οι βεβαιώσεις πληρωμής ζητήθηκαν από τον δικηγόρο Αντρέα Πιττάτζιη.
Επιπλέον, έκρινε ότι δεν αποδείχθηκε εμπλοκή του κατηγορούμενου 1 σε αυτές, ότι κανείς κρατικός μάρτυρας δεν ανέφερε αθέμιτη πίεση, ότι δεν αποδείχθηκε αντάλλαγμα πέραν του τιμήματος πώλησης και ότι η εργοδότηση της Δημήτρας Συλλούρη από τον Ομίλο Τζιοβάνη δεν αποδείχθηκε ως συγκάλυψη ωφελήματος.
Σε ό,τι αφορά στην κατηγορία 2, που αφορά στη συνωμοσία προς καταδολίευση, απορρίφθηκε επίσης από το Δικαστήριο, αφού όπως αναφέρεται στην απόφαση έπρεπε να αποδειχθεί συμφωνία μεταξύ κατηγορουμένων, για καταδολίευση της Δημοκρατίας με δόλιο μέσο για πολιτογράφηση χωρίς πλήρωση προϋποθέσεων, με το δικαστήριο να αποφασίζει ότι δεν αποδείχθηκε συμφωνία για διάπραξη αδικήματος.
Έκρινε πως συμφωνία για νόμιμο σκοπό με νόμιμα μέσα δεν συνιστά συνωμοσία, ενώ δεν τεκμηριώθηκε παράνομος τρόπος.
Τους κατηγορούμενους εκπροσώπησαν ο Κρις Τριανταφυλλίδης και ο Γιώργος Παπαϊωάννου, ενώ την Κατηγορούσα Αρχή η Χάρις Καραολίδου. Η Νομική Υπηρεσία αναμένεται να μελετήσει κατά πόσο θα ασκηθεί έφεση.
