Το θέμα της άρσης του casus belli έθεσε ενώπιον του Τούρκου Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας, Κυριάκος Μητσοτάκης, στις δηλώσεις του την Τετάρτη στην Άγκυρα, λέγοντας «αν όχι τώρα, πότε». Από την πλευρά του ο Ταγίπ Ερντογάν έθεσε το ζήτημα του SAFE, λέγοντας ότι είναι προς το συμφέρον όλων η συμμετοχή στις κοινές δαπάνες. Ο Τούρκος Πρόεδρος αναφέρθηκε στην μουσουλμανική μειονότητα της Θράκης αποκαλώντας την «τουρκική μειονότητα» με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να του απαντά ότι «με βάση της Συνθήκη της Λωζάνης οι μειονότητα της Θράκης είναι θρησκευτική». Στις δηλώσεις του ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι με τον Τούρκο Πρόεδρο συζήτησαν και το Κυπριακό.
Στην κοινή συνέντευξη Τύπου, μετά τη συνάντησή στο πλαίσιο της συνεδρίασης του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Τουρκίας, ο Τούρκος Πρόεδρος πήρε πρώτος το λόγο και καλωσόρισε τον Κυριάκο Μητσοτάκη, χαρακτηρίζοντάς τον «αξιότιμο Πρωθυπουργό».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: Ολοκληρώθηκε η συνάντηση Μητσοτάκη και Ερντογάν στην Άγκυρα-«Καιρός να αρθεί κάθε απειλή στις μεταξύ μας σχέσεις»
«Όπως γνωρίζετε, είχα επισκεφθεί την Αθήνα στις 7 Δεκεμβρίου 2023 για την 5η συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας υψηλού επιπέδου. Κατά την επίσκεψη εκείνη, καταγράψαμε με τη Διακήρυξη των Αθηνών τη συμφωνία μας να διατηρούμε ανοικτούς τους διαύλους διαλόγου και να αναπτύσσουμε περαιτέρω τις σχέσεις μας», ανέφερε.
Ο Ταγίπ Ερντογάν είπε ότι «σήμερα αξιολογήσαμε διεξοδικά πώς μπορούμε να προωθήσουμε ακόμη περισσότερο τις σχέσεις μας, μέσα από τα θέματα της θετικής ατζέντας. Διαπιστώνουμε ότι οι επαφές υψηλού επιπέδου μας προσφέρουν ένα ευνοϊκό έδαφος προς αυτή την κατεύθυνση. Εύχομαι η διακήρυξη που μόλις υιοθετήσαμε να ενισχύσει περαιτέρω τη συμβατική βάση των σχέσεών μας».
Πρόσθεσε ότι συνεχίζουν να εργαζόνται προς τον στόχο να αυξήσουν το διμερές εμπόριο, το οποίο έφθασε περίπου τα 7 δισεκατομμύρια δολάρια το περασμένο έτος, στα 10 δισεκατομμύρια δολάρια. Είπε ότι σήμερα επίσης τα επιχειρηματικά συμβούλια των δύο χωρών συναντήθηκαν και αξιολόγησαν επιχειρηματικές ευκαιρίες.
Για το Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο, ο Τούρκος Πρόεδρος είπε ότι «κατά τη συνάντησή μας με τον αξιότιμο Πρωθυπουργό, συζητήσαμε εκ νέου με ανοικτό και ειλικρινή τρόπο τις θέσεις μας σχετικά με το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Σε αυτό το ζήτημα υποστηρίζουμε διαχρονικά ότι, παρότι τα υφιστάμενα ζητήματα είναι σύνθετα, δεν είναι άλυτα στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου. Αρκεί να υπάρχει καλή πίστη, εποικοδομητικός διάλογος και βούληση για λύση». «Με χαρά διαπίστωσα ότι συμφωνούμε με τον αγαπητό φίλο μου Κυριάκο ως προς αυτό. Όπως επιτύχαμε δυναμική πρόοδο σε άλλους τομείς από το 2023 και έπειτα, πιστεύω ότι μπορεί να υπάρξει πρόοδος και στην επίλυση των αλληλένδετων ζητημάτων του Αιγαίου» πρόσθεσε.
Ο Ταγίπ Ερντογάν έκανε αναφορά και στην μουσουλμανική μειονότα της Θράκης την οποία αποκάλεσε «τουρκική μειονότητα». «Όσον αφορά τις μειονότητες, που αποτελούν το ανθρώπινο στοιχείο των σχέσεών μας, οφείλουμε να ενεργούμε με αίσθημα ιστορικής ευθύνης. Μετέφερα στον αξιότιμο Πρωθυπουργό τις προσδοκίες μας ώστε η τουρκική μειονότητα της Δυτικής Θράκης να απολαμβάνει πλήρως τις θρησκευτικές της ελευθερίες και τις δυνατότητες εκπαίδευσης», ανέφερε.
Ο Τούρκος Πρόεδρος αναφέρθηκε και στο πρόγραμμα SAFE, χωρίς να χρησιμοποιήσει τον όρο και είπε ότι «η Τουρκία και η Ελλάδα, δύο σύμμαχοι στο ΝΑΤΟ, αντιμετωπίζουν πολλές εξελίξεις που απειλούν την ασφάλεια και τη σταθερότητα. Ως Τουρκία θεωρούμε ότι η συμμετοχή μας στις αμυντικές πρωτοβουλίες που ξεκίνησαν πρόσφατα στην Ευρώπη είναι προς κοινό μας συμφέρον».
Για τη Γάζα, ο Τούρκος Πρόεδρος είπε ότι «η μόνιμη ειρήνη και σταθερότητα στη Μέση Ανατολή περνά μέσα από μια δίκαιη λύση του Παλαιστινιακού στη βάση των δύο κρατών». «Πιστεύω ότι η Ελλάδα, ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών για την περίοδο 2025-2026, θα διατηρήσει στην ημερήσια διάταξη του Συμβουλίου την προοπτική της λύσης των δύο κρατών, προς όφελος της περιοχής μας» είπε.
Συζήτησαν, όπως είπε, και το Συριακό, λέγοντας ότι «ο εποικοδομητικός ρόλος που αναλαμβάνουμε στο θέμα αυτό είναι σημαντικός όχι μόνο για την ίδια τη Συρία, αλλά και για την ασφάλεια της Ελλάδας και της Ευρώπης».
«Ελπίζουμε ότι, στη βάση της αρχής της εδαφικής ακεραιότητας και της ενότητας της Συρίας, όλα τα συστατικά στοιχεία της χώρας θα πορευθούν προς το μέλλον με πνεύμα συμπερίληψης. Πιστεύω ειλικρινά ότι, ως δύο σύμμαχοι, οφείλουμε να διατηρούμε ανοικτούς τους διαύλους διαλόγου που βασίζονται στη συνεργασία», ανέφερε.
Μητσοτάκης: «Κάναμε αναλυτικό απολογισμό διμερών μας σχέσεων»
Από την πλευρά του ο Έλληνας Πρωθυπουργός ευχαρίστησε τον Ταγίπ Ερντογάν για την «άψογη φιλοξενία». «Η παρουσία μας εδώ στην Άγκυρα, στην 6η Σύνοδο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας, σηματοδοτεί, νομίζω, την ίδια τη σημασία του γεγονότος, επιβεβαιώνοντας πριν από όλα, όπως είπατε, την αξία που έχουν ο διάλογος αλλά και οι σχέσεις καλής γειτονίας, ιδίως σε ένα ρευστό και συνεχώς μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον», ανέφερε.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είπε ότι «με τον Πρόεδρο Ερντογάν είχαμε την ευκαιρία να κάνουμε έναν αναλυτικό συνολικό απολογισμό των διμερών μας σχέσεων τα τελευταία δύο και κάτι χρόνια, καθώς το 2023 κάναμε μια στρατηγική επιλογή να εντάξουμε τις επαφές μας σε μια δομημένη προσέγγιση τριών πυλώνων: τον πολιτικό διάλογο, τη θετική ατζέντα, η οποία αποτυπώθηκε και στις σημερινές μας συνομιλίες, και τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης».
Όπως είπε «μέσα από αυτή τη διαδικασία πράγματι αποκαταστήσαμε ένα σαφές πλέγμα συναντήσεων και ανοικτών διαύλων επικοινωνίας προς όφελος των δύο λαών.
Πρόσθεσε ότι «με μέριμνα του Υπουργείου Εξωτερικών καθιερώσαμε ένα νέο υπόδειγμα άμεσης συνεργασίας, με στόχο μια αμοιβαία επωφελή, αλλά πρωτίστως μια λειτουργική σχέση».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ: ΒΙΝΤΕΟ: Στην Άγκυρα ο Κυριάκος Μητσοτάκης-Βλέπει Ερντογάν στο Λευκό Παλάτι
«Ως γειτονικές χώρες, άλλωστε, κ. Πρόεδρε, Ελλάδα και Τουρκία, Τουρκία και Ελλάδα, καλούμαστε να διαχειριζόμαστε τα προβλήματά μας με ψυχραιμία και με υπευθυνότητα, μιλώντας με ειλικρίνεια και έχοντας πάντα σταθερή αναφορά το Διεθνές Δίκαιο», ανέφερε ο Έλληνας Πρωθυπουργός.
«Ακόμα και όταν διαφωνούμε, είναι σημαντικό να μην οδηγούμαστε σε κρίσεις και σε εντάσεις. Και θέλω να επαναλάβω ότι η Ελλάδα είναι μια χώρα ειρηνική, είμαστε πάντα προσηλωμένοι στον διάλογο, ο οποίος θα πρέπει να διεξάγεται με καλή πίστη και αμοιβαίο σεβασμό» είπε.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι «είναι αλήθεια ότι η προσπάθεια αυτή έχει ήδη αποδώσει, αποτρέποντας εντάσεις «που στο παρελθόν δοκίμασαν τις σχέσεις μας». Ανέφερε ότι πριν από λίγες εβδομάδες, μάλιστα, πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα νέος γύρος του πολιτικού διαλόγου και θετικής ατζέντας, με «εξαιρετικά ενθαρρυντικά αποτελέσματα». Όπως είπε ο Έλληνας Πρωθυπουργός, «παράλληλα, οριστικοποιήθηκαν και οι ετήσιες δράσεις στα πλαίσια των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης, ενώ σήμερα, παρουσία πολλών Υπουργών μας, συμφωνήσαμε σε μία σειρά από νέες κοινές πρωτοβουλίες που διευρύνουν το πεδίο της διμερούς συνεργασίας».
«Θα έλεγα ότι είναι ιδιαίτερα επιτυχημένη η συνεργασία μας σχετικά με το πρόγραμμα προσωρινής έκδοσης θεωρήσεων βραχείας διαμονής για Τούρκους επισκέπτες και τις οικογένειές τους σε 12 νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Μόλις τον τελευταίο χρόνο εκατοντάδες χιλιάδες φίλοι Τούρκοι ταξίδεψαν στα ελληνικά νησιά και έτσι φέρνουμε και τους λαούς μας πιο κοντά. Συμφωνήσαμε, μάλιστα, η Ελλάδα να ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Ένωση, από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την ανανέωση του προγράμματος», ανέφερε.
Για το μεταναστευτικό, ο Έλληνας Πρωθυπουργός είπε ότι «οι ροές στο Ανατολικό Αιγαίο έχουν μειωθεί, μόλις τον τελευταίο χρόνο, κατά σχεδόν 60%. Είναι το αποτέλεσμα της συστηματικής φύλαξης των χερσαίων και των θαλασσίων συνόρων αλλά και του βελτιωμένου συντονισμού μεταξύ των δύο χωρών. Είναι κάτι που μπορεί και πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω, όπως μας υπενθύμισε το πρόσφατο τραγικό περιστατικό στα ανοιχτά της Χίου. Η καταπολέμηση των απάνθρωπων δικτύων των διακινητών οφείλει να είναι σταθερός, διαχρονικός στόχος των δύο κρατών μας».
«Σταθερός στόχος πρέπει να είναι και η διεύρυνση της συμπόρευσης σε άλλα πεδία, όπως είναι το διμερές εμπόριο. Έχουμε θέσει έναν φιλόδοξο στόχο, να φτάσουμε τα 10 δισεκατομμύρια δολάρια στο διμερές μας εμπόριο. Δεν είναι τυχαίο, μάλιστα, ότι η Ελλάδα αναβαθμίζει τις υποδομές των συνοριακών της σταθμών τόσο στις Καστανιές όσο και στους Κήπους», ανέφερε.
Ωστόσο ο Κυριάκος Μητσοτάκης είπε για τα εθνικά ζητήματα ότι «βεβαίως, υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες, με την ελληνική θέση να παραμένει σταθερή: Ότι η οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών -υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης-, στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, να αποτελεί τη μόνη διαφορά η οποία θα μπορούσε να οδηγηθεί ενώπιον ενός διεθνούς δικαιοδοτικού οργάνου, με βάση το Διεθνές Δίκαιο και ειδικότερα το Δίκαιο της Θάλασσας».
«Εύχομαι ειλικρινά, κ. Πρόεδρε, να συμμεριστώ και τη δική σας αισιοδοξία, ότι οι συνθήκες θα επιτρέψουν μια εξέλιξη προς αυτή την κατεύθυνση», ανέφερε.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σε αυτό το σημείο έθεσε και το ζήτημα της άρσης του Casus Belli λέγοντας ότι «στο ίδιο πνεύμα με τη θετική εμπειρία η οποία έχει μεσολαβήσει, είναι καιρός πια να αρθεί κάθε απειλή, τυπική και ουσιαστική, στις μεταξύ μας σχέσεις. Αν όχι τώρα, πότε;».
Ο Έλληνας Πρωθυπουργός απάντησε στον Ταγίπ Ερντογάν και για την μουσουλμανική μειονοτητα. «Το ίδιο καθαρή είναι και η οπτική μας για τις μειονότητες στα δύο κράτη. Ξέρετε καλά, κ. Πρόεδρε, το έχουμε συζητήσει πολλές φορές, ότι το καθεστώς τους προσδιορίζεται με απόλυτη σαφήνεια από τη Συνθήκη της Λωζάνης, η οποία προβλέπει ρητά ότι η μειονότητα στη Θράκη είναι θρησκευτική, αποκλείοντας κάθε άλλη παρερμηνεία. Αλλά θα ξαναπώ αυτό το οποίο είχα πει πριν από δύο χρόνια: Έλληνες μουσουλμάνοι της Θράκης ζουν αρμονικά με χριστιανούς συμπολίτες μας, βάσει των αρχών της ισονομίας και της ισοπολιτείας».
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είπε ότι «παράλληλα και στην Τουρκία, στην Κωνσταντινούπολη πρωτίστως, η ελληνική μειονότητα, παρά δυστυχώς τη μεγάλη της συρρίκνωση, εξακολουθεί να εμπλουτίζει την κοινωνική και πολιτιστική ζωή της Τουρκίας».
«Ας εργαστούμε, λοιπόν, για το πώς αυτές οι δύο μειονότητες μπορούν πράγματι να γίνουν γέφυρες φιλίας και αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των λαών μας», ανέφερε.
Για τη Γάζα, ο Έλληνας Πρωθυπουργός είπε ότι «η Ελλάδα υποστηρίζει σταθερά τη λύση των δύο κρατών ως τη μόνη ρεαλιστική λύση για μία μόνιμη ειρήνη στην περιοχή. Τασσόμαστε υπέρ της μεταρρύθμισης της Παλαιστινιακής Αρχής, ώστε να αναλάβει ουσιαστικά τη διοίκηση της Γάζας και της Δυτικής Όχθης. Όμως, αναγκαία προϋπόθεση θεωρούμε τον πλήρη αφοπλισμό της Χαμάς και την εξάλειψη της τρομοκρατίας, γιατί και το Ισραήλ έχει το δικαίωμα να ζει με ασφάλεια».
Ο Έλληνας Πρωθυπουργός είπε ακόμη ότι «η Ελλάδα είναι μία δύναμη ειρήνης. Θέλουμε ειλικρινείς σχέσεις με όλους τους γείτονές μας και θέλουμε, όπου μπορούμε, να πετύχουμε μία συνεργασία η οποία θα μας βοηθήσει να εμπεδώσουμε την περιφερειακή σταθερότητα».
Για το Συριακό, ο Έλληνας Πρωθυπουργός είπε ότι «είναι ένα πεδίο όπου μπορούμε η Ελλάδα και η Τουρκία να δουλέψουμε από κοινού και για να υπάρξει πολιτική σταθερότητα, με σεβασμό στα δικαιώματα και απόλυτη προστασία των θρησκευτικών μειονοτήτων, αλλά -γιατί όχι;- όπως συζητήσαμε και με τους Υπουργούς Οικονομικών, να συντονιστούμε και να εργαστούμε και σε προσπάθειες οι οποίες έχουν να κάνουν με την ανοικοδόμηση της Συρίας».
«Θα είναι προς αμοιβαίο όφελος Ελλάδας και Τουρκίας μια σταθερή Συρία, η οποία θα επιτρέψει και στους πρόσφυγες, τους πολλούς που βρίσκονται στην Τουρκία και τους πολλούς που βρίσκονται στην Ελλάδα, να επιστρέψουν επιτέλους στην πατρίδα τους».
Ο Έλληνας Πρωθυπουργός κατέληξε λέγοντας ότι «η μοίρα μας όρισε να ζούμε στην ίδια γειτονιά. Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη γεωγραφία, μπορούμε όμως να την κάνουμε σύμμαχο, επιλέγοντας τη σύγκλιση, τον διάλογο και την πίστη στο Διεθνές Δίκαιο. Ώστε με αίσθημα ευθύνης να χτίσουμε ένα αύριο ειρήνης, προόδου και ευημερίας για τις χώρες μας, να τιμήσουμε την παρακαταθήκη του Ελευθερίου Βενιζέλου και του Kemal Atatürk».
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είπε ότι προσβλέπει στη συνέχιση της συνεργασίας των δύο χώρών. «Και θα χαρώ, κ. Πρόεδρε, να σας υποδεχθώ μαζί με τους συνεργάτες σας, τους Υπουργούς σας, στην Ελλάδα για την επόμενη Σύνοδο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας», κατέληξε.
Κοινή διακήρυξη Ελλάδας-Τουρκίας: Δέσμευση για ήρεμα νερά και στόχο τα $10 δισ. στο εμπόριο
Στην Άγκυρα συναντήθηκαν σήμερα 11 Φεβρουαρίου 2026 ο Πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, και ο Έλληνας Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, στο πλαίσιο της 6ης Συνόδου του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας, συμπροεδρεύοντας της συνεδρίασης με τη συμμετοχή των αρμόδιων υπουργών.
Στην κοινή τους διακήρυξη, οι δύο ηγέτες επαναβεβαίωσαν τη βούληση για προώθηση σχέσεων φιλίας, καλής γειτονίας και ειρηνικής συνύπαρξης, στη βάση της «Διακήρυξης των Αθηνών» της 7ης Δεκεμβρίου 2023, τόνισαν δε τη σημασία της διατήρησης ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας σε όλα τα επίπεδα και της αποφυγής εντάσεων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε κλιμάκωση.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην οικονομική συνεργασία, με τις δύο πλευρές να θέτουν ως στόχο την αύξηση του διμερούς εμπορίου στα 10 δισ. δολάρια έως το τέλος της δεκαετίας, ενισχύοντας τη συνεργασία μεταξύ των επιχειρηματικών κοινοτήτων και του Κοινού Επιχειρηματικού Συμβουλίου Ελλάδας-Τουρκίας.
Χαιρετίστηκε επίσης η συνέχιση του προσωρινού σχήματος χορήγησης βραχυχρόνιας θεώρησης Σένγκεν για Τούρκους πολίτες σε 12 νησιά του Αιγαίου, καθώς και η πρόοδος στη συνεργασία για την αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης, συμπεριλαμβανομένου του τριμερούς μηχανισμού με τη Βουλγαρία.
Οι δύο χώρες υπογράμμισαν τη σημασία της συνεργασίας στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος, ενώ συμφώνησαν να διερευνήσουν περαιτέρω συνέργειες στον τομέα της ενέργειας –ιδίως στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις και τις ανανεώσιμες πηγές– καθώς και στον εκσυγχρονισμό διασυνοριακών οδικών και σιδηροδρομικών υποδομών, περιλαμβανομένης της κατασκευής δεύτερης γέφυρας στους Κήπους–Ύψαλα.
Αναφορά έγινε και στη συνεργασία σε νέες τεχνολογίες, τεχνητή νοημοσύνη και ψηφιοποίηση, καθώς και στη βιώσιμη διαχείριση υδάτων στη λεκάνη του ποταμού Έβρου/Μερίτς, με επανενεργοποίηση της κοινής επιτροπής του 2010.
Παράλληλα, Αθήνα και Άγκυρα επανέλαβαν τη δέσμευσή τους για εποικοδομητική συνεργασία στο ΝΑΤΟ, ενόψει και της Συνόδου Κορυφής που θα πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα στις 7–8 Ιουλίου 2026, ενώ αντάλλαξαν απόψεις για τις σχέσεις Τουρκίας–ΕΕ και συμφώνησαν να στηρίζουν, όπου είναι δυνατόν, τις υποψηφιότητες η μία της άλλης σε διεθνείς οργανισμούς.
Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν να διατηρήσουν τη δυναμική στον πολιτικό διάλογο, στη θετική ατζέντα και στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης.
Πηγή: ΚΥΠΕ
