Οκτώ κύριες προτεραιότητες αναμένεται να προωθήσει το Υπουργείο Υγείας κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρώπης μέχρι τον Ιούνιο, τοποθετώντας ψηλά στην ατζέντα το ζήτημα των κρίσιμων φαρμάκων και της ανθεκτικότητας των συστημάτων υγείας. Η παρουσίαση των προτεραιοτήτων πραγματοποιήθηκε την περασμένη Δευτέρα στις Βρυξέλλες από τον Υπουργό Υγείας, Νεόφυτο Χαραλαμπίδη, ο οποίος επισήμανε ότι η υγεία αντιμετωπίζεται ως θεμέλιο της ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας, της κοινωνικής συνοχής και της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρώπης έχει ήδη τοποθετήσει την υγεία ψηλά στην πολιτική της ατζέντα, επιδιώκοντας να συμβάλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση ενός ισχυρότερου, ανθεκτικότερου και περισσότερο ανθρωποκεντρικού ευρωπαϊκού συστήματος υγείας. Σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη καλείται να αντιμετωπίσει σύνθετες και διαρκώς εξελισσόμενες προκλήσεις όπως οι ελλείψεις φαρμάκων, οι δημογραφικές αλλαγές, η αύξηση των χρόνιων νοσημάτων, οι ανισότητες στην πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας και η ανάγκη για έναν ουσιαστικό ψηφιακό μετασχηματισμό, η Κυπριακή Προεδρία επιλέγει να κινηθεί με έναν συνδυασμό νομοθετικών και μη νομοθετικών πρωτοβουλιών, δίνοντας έμφαση τόσο στη θεσμική ολοκλήρωση όσο και στη βελτίωση της καθημερινότητας των Ευρωπαίων πολιτών.
Κεντρικό ρόλο στις νομοθετικές προτεραιότητες που έθεσε η Κύπρος διαδραματίζει το Φαρμακευτικό Πακέτο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ένα από τα πιο εκτενή και σύνθετα νομοθετήματα στον τομέα της υγείας, το οποίο περιλαμβάνει περισσότερα από τετρακόσια άρθρα. Η Κυπριακή Προεδρία αναλαμβάνει την ευθύνη να προχωρήσει σε τεχνικές συνεδριάσεις με στόχο την τελική επεξεργασία και εξυγίανση του κειμένου που έχει ήδη τύχει προσωρινής συμφωνίας, ώστε να καταστεί δυνατή η έγκρισή του τόσο από την Επιτροπή Μόνιμων Αντιπροσώπων όσο και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ανοίγοντας τον δρόμο για την ολοκλήρωση ενός κρίσιμου θεσμικού πλαισίου.
Πρόκειται για μια ιδιαίτερα κρίσιμη διαδικασία, η οποία θα οδηγήσει σε νομική και γλωσσική αναθεώρηση του κειμένου από εξειδικευμένους νομικούς και μεταφραστές και θα καταλήξει στην επίσημη υπογραφή του κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας. Η επιτυχής ολοκλήρωση του Φαρμακευτικού Πακέτου θεωρείται καθοριστικής σημασίας για την ενίσχυση της διαφάνειας, της καινοτομίας και της πρόσβασης των πολιτών σε ασφαλή και αποτελεσματικά φάρμακα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Την ίδια ώρα, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στον Κανονισμό για τα κρίσιμα φάρμακα, τον γνωστό Critical Medicines Act, ο οποίος στοχεύει στη διασφάλιση της επάρκειας και της ανθεκτικότητας της ευρωπαϊκής εφοδιαστικής αλυσίδας φαρμάκων. Ήδη από τον Δεκέμβριο του 2024 κατατέθηκε πρόταση προς τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για συμμετοχή σε εθελοντικό μηχανισμό κοινής προμήθειας φαρμάκων, ως απάντηση στις χρόνιες ελλείψεις και τα προβλήματα ασφάλειας εφοδιασμού, μια πρόταση που ενσωματώθηκε στο Critical Medicines Act, το οποίο βρισκόταν σε στάδιο τριλόγου μεταξύ Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Συμβουλίου και Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Οι συζητήσεις στο Συμβούλιο έχουν ήδη ολοκληρωθεί και έχει επιτευχθεί γενική προσέγγιση, με την Κυπριακή Προεδρία να αναλαμβάνει τη συνέχιση και την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων με τους συννομοθέτες. Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα μετά τις εμπειρίες της πανδημίας, αναδεικνύοντας την ανάγκη για ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης στον τομέα των φαρμάκων και της δημόσιας υγείας.
Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής αυτονομίας εντάσσεται και η πρόταση για τον Κανονισμό και την Οδηγία για τη Βιοτεχνολογία, μια φιλόδοξη πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που αποσκοπεί στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε έναν διαρκώς αναπτυσσόμενο και υψηλής προστιθέμενης αξίας τομέα. Η βιοτεχνολογία αναγνωρίζεται ως βασικός μοχλός ανάπτυξης, καινοτομίας και δημιουργίας ποιοτικών θέσεων εργασίας, με άμεσο αντίκτυπο στην υγεία, στο περιβάλλον και στην ασφάλεια των τροφίμων. Η Κυπριακή Προεδρία φιλοδοξεί να δρομολογήσει τις πρώτες ουσιαστικές συζητήσεις σε επίπεδο Συμβουλίου, με στόχο την πρόοδο προς την πρώτη ανάγνωση και την υποβολή σχετικής έκθεσης στο Συμβούλιο Υπουργών Υγείας.
Ιδιαίτερη έμφαση στις προτεραιότητες δίνεται επιπρόσθετα στην τροποποίηση των κανονισμών για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα και τα ιατροδιαγνωστικά προϊόντα in vitro, οι οποίοι εφαρμόζονται τα τελευταία χρόνια και έχουν ήδη υποστεί διαδοχικές τροποποιήσεις προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή μετάβαση στο νέο κανονιστικό πλαίσιο. Η προτεινόμενη μεταρρύθμιση στοχεύει στη μείωση του διοικητικού φόρτου, στην απλοποίηση των διαδικασιών και στη βελτίωση της προβλεψιμότητας και της αποδοτικότητας του συστήματος πιστοποίησης, με ιδιαίτερη αναφορά στην ενσωμάτωση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης και στη χρήση δεδομένων πραγματικού κόσμου.
Πέραν των νομοθετικών πρωτοβουλιών, η Κυπριακή Προεδρία θέτει στο επίκεντρο μια σειρά μη νομοθετικών προτεραιοτήτων που αφορούν την πρόληψη, την ισότητα και την ποιότητα ζωής των πολιτών. Η παρουσίαση του Ευρωπαϊκού Σχεδίου για την Καρδιαγγειακή Υγεία, γνωστού ως Safe Hearts Plan, σηματοδοτεί την πρώτη ολοκληρωμένη προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αντιμετώπιση της κύριας αιτίας θανάτου στην Ευρώπη. Το σχέδιο καλύπτει ολόκληρο το φάσμα της φροντίδας, από την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση μέχρι τη θεραπεία, την αποκατάσταση και τη μακροχρόνια υποστήριξη, με ιδιαίτερη έμφαση στις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού.
Σημαντική θέση στην ατζέντα κατέχει και η ψυχική υγεία, με την Κυπριακή Προεδρία να υπογραμμίζει τη σημασία της συνεργασίας, της ενεργούς συμμετοχής των ασθενών και της συμπερίληψης των νέων στη χάραξη και την υλοποίηση πολιτικών. Η διοργάνωση Υψηλού Επιπέδου Διάσκεψης στη Λευκωσία φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τον ευρωπαϊκό διάλογο γύρω από τη μεταρρύθμιση της ψυχικής υγείας, ενώ ήδη την περασμένη εβδομάδα πραγματοποιήθηκε συνέδριο υψηλού επιπέδου για την Ψυχική Υγεία και τη Συμπεριληπτικότητα.
Παράλληλα, προωθείται η ιδέα της δημιουργίας Ευρωπαϊκού Κέντρου Κλινικής Αριστείας για τα φαρμακευτικά προϊόντα, με στόχο την εναρμόνιση της κλινικής τεκμηρίωσης, τη στήριξη των διαδικασιών αξιολόγησης τεχνολογιών υγείας και τη διαμόρφωση τεκμηριωμένων θεραπευτικών συστάσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η συζήτηση ανέδειξε με έμφαση και τη διάσταση της ψυχικής υγείας των νέων και των παιδιών, ιδιαίτερα μέσα σε ένα ψηφιακό περιβάλλον που εξελίσσεται ραγδαία και επηρεάζει καθοριστικά την καθημερινότητά τους. Τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν καταδεικνύουν ότι σημαντικό ποσοστό της νεαρής γενιάς αντιμετωπίζει ψυχικές προκλήσεις, ενώ η προβληματική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης εμφανίζεται με αυξανόμενη συχνότητα. Παράλληλα, η αυτοκτονία παραμένει μία από τις κύριες αιτίες θανάτου στις νεαρές ηλικίες, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη για έγκαιρη πρόληψη, στοχευμένες παρεμβάσεις και ενδυνάμωση των υποστηρικτικών δομών.
Τέλος, η εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Χώρου Δεδομένων Υγείας αποτελεί βασικό πυλώνα για την ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης Υγείας, με την Κυπριακή Προεδρία να δίνει έμφαση στη δημιουργία ενός ασφαλούς και διαλειτουργικού οικοσυστήματος δεδομένων που θα βελτιώσει την παροχή υπηρεσιών υγείας και θα ενισχύσει την καινοτομία στον τομέα. Συνολικά, οι προτεραιότητες της Κυπριακής Προεδρίας στον τομέα της Υγείας αποτυπώνουν μια ολοκληρωμένη και φιλόδοξη προσέγγιση, η οποία συνδυάζει θεσμική πρόοδο, τεχνολογική καινοτομία και ανθρωποκεντρική φιλοσοφία, με στόχο μια πιο δίκαιη, ανθεκτική και βιώσιμη Ευρώπη της υγείας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
