Με ανάμεικτα τα συναισθήματα της ανησυχίας αλλά και συγκρατημένης ανακούφισης ολοκληρώθηκε η έκτακτη, άτυπη Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες, μετά την αιφνιδιαστική απειλή του Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει δασμούς και να θέσει ζήτημα κυριαρχίας της Γροιλανδίας στην αρχή της εβδομάδας. Παρότι ο Αμερικανός Πρόεδρος έκανε πίσω την τελευταία στιγμή, οι ηγέτες των 27 κατέστησαν σαφές τα ξημερώματα της Παρασκευής, ότι η Ένωση παραμένει σε επιφυλακή και διατηρεί έτοιμα τα αντίμετρα.
Στο τραπέζι των ηγετών των «27», τέθηκαν επιλογές για επιβολή δασμών έως και €93 δισ. σε αμερικανικά προϊόντα που βρίσκεται σε αναστολή, καθώς και η ενεργοποίηση του Μηχανισμού Αντι-Καταναγκασμού -Anti Coercion Instrument (ACI), του επονομαζόμενου «μπαζούκας» της ΕΕ.
Παρά τις επιφυλάξεις, η συζήτηση για κάποιους από τους ηγέτες σημαίνει ότι δεν απαιτείται από εδώ και πέρα νέα απόφαση από ένα ακόμη Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, εάν επανέλθει η απειλή των δασμών από την άλλη όχθη του Ατλαντικού.
Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για «συνεχή επαγρύπνηση και εγρήγορση», δήλωσε έτοιμος να στηρίξει την ενεργοποίηση των εμπορικών εργαλείων της ΕΕ αν χρειαστεί και σε περίπτωση που απειληθεί να «επιβάλει σεβασμό». Ο Μακρόν πρόσθεσε επιπλέον ότι η Γαλλία είναι ανοιχτή στο να συμμετάσχει σε περισσότερες αποστολές του ΝΑΤΟ, πιθανώς στην Αρκτική.
Εν αναμονή της συνάντησης της με τον ΓΓ του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούττε, η Δανή Πρωθυπουργός Μέττε Φρεντέρικσεν ξεκαθάρισε ότι η κυριαρχία της Γροιλανδίας αποτελεί «κόκκινη γραμμή» και ότι οποιαδήποτε συζήτηση με τις ΗΠΑ μπορεί να γίνει μόνο υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξουν απειλές.
Ο Σουηδός Πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον τόνισε ότι η πρόσφατη διαμάχη «έχει καταστρέψει την εμπιστοσύνη μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών και των ΗΠΑ», ενώ ελπίζει ότι και οι δύο πλευρές μπορούν τώρα να επιστρέψουν σε «σοβαρές συζητήσεις» για την αύξηση της ασφάλειας στη Γροιλανδία, αλλά και για οικονομικά θέματα.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ κατηγόρησε τον Τραμπ ότι «παίζει παιχνίδια, Μονόπολη με την εδαφική κυριαρχία», τονίζοντας ότι η ΕΕ απορρίπτει μια επιστροφή σε λογικές όπου τα σύνορα μπαίνουν σε παζάρι.
Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε μετά το πέρας της Συνόδου, ότι «οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους» και ότι πρέπει να υπάρχει σαφές πλαίσιο συνεπειών όταν ξεπερνιούνται όρια. Για τον ρόλο του ΝΑΤΟ στην αποκλιμάκωση ανέφερε ότι δεν γνωρίζει να υπήρξε οργανωμένο πλαίσιο διαβούλευσης, τουλάχιστον από τα κράτη μέλη της ΕΕ.
Ο Ούγγρος Πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν δήλωσε αναχωρώντας από τη Σύνοδο ότι η κρίση της Γροιλανδίας «δεν είναι ευρωπαϊκό, αλλά νατοϊκό ζήτημα» και ότι ο ΓΓ του ΝΑΤΟ «έκανε καλή δουλειά», κάνοντας τη δουλειά της Ευρώπης ευκολότερη.
Συζητήσεις και επιφυλάξεις εκφράστηκαν και για το λεγόμενο «Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ για τη Γάζα, με πολλά κράτη-μέλη να σημειώνουν τα προβλήματα με τη νομική του βάση.
Ο Αυστριακός καγκελάριος Κρίστιαν Στόκερ είπε ότι «πολλά στοιχεία του καταστατικού παραμένουν άλυτα», ενώ ο Σάντσεθ απέκλεισε κάθε ισπανική συμμετοχή, σημειώνοντας ότι το όργανο κινείται εκτός πλαισίου ΟΗΕ και δεν περιλαμβάνει την Παλαιστινιακή Αρχή.
«Όπως είναι διατυπωμένο όχι μόνο η Ελλάδα αλλά σχεδόν όλες οι ευρωπαϊκές χώρες έχουμε δυσκολία να συμμετέχουμε», είπε από την πλευρά του ο Έλληνας Πρωθυπουργός.
Παράλληλα, οι ηγέτες επανέφεραν το ζήτημα της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ–Mercosur, με αρκετές κυβερνήσεις να ζητούν την προσωρινή εφαρμογή της το συντομότερο δυνατό παρά τις νομικές και πολιτικές εμπλοκές στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Παρά την προσωρινή αποκλιμάκωση, το κλίμα δυσπιστίας παραμένει. Οι λεπτομέρειες της συμφωνίας που διαμεσολάβησε το ΝΑΤΟ για την Αρκτική δεν έχουν δημοσιοποιηθεί και αρκετοί ηγέτες προειδοποίησαν ότι η Ένωση θα παραμείνει σε επιφυλακή.
Πηγή: ΚΥΠΕ
