Η Γροιλανδία, το μεγαλύτερο νησί του κόσμου, βρίσκεται καθημερινά στο επίκεντρο της διεθνούς πολιτικής σκηνής, με τις τελευταίες δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να προκαλούν σφοδρές αντιδράσεις τόσο στην Ευρώπη όσο και στη Βόρεια Αμερική.
Η διαμάχη για την κυριαρχία του νησιού κλιμακώνεται, με την κυβέρνηση της Γροιλανδίας και της Δανίας να διαμηνύουν κατηγορηματικά ότι δεν υπάρχει περίπτωση να αποδεχτούν την προσφορά του Τραμπ για εξαγορά του νησιού.
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα αναφέρει ότι οι ΗΠΑ πρέπει να αποκτήσουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας, κυρίως για λόγους στρατηγικής ασφάλειας στην Αρκτική και για να ενισχύσουν την παρουσία τους στην περιοχή, με φόντο την αυξανόμενη επιρροή της Ρωσίας και της Κίνας. «Η Γροιλανδία πρέπει να είναι αμερικανική, με οποιονδήποτε τρόπο», είχε πει χαρακτηριστικά ο Τραμπ, τονίζοντας ότι το νησί αποτελεί «κλειδί» για την ασφάλεια της περιοχής.
Η Γροιλανδία αποτελεί αυτοδιοικούμενο τμήμα της Δανίας, η οποία έχει αντιδράσει έντονα στις δηλώσεις αυτές, υπογραμμίζοντας ότι «η Γροιλανδία είναι μέρος του Βασιλείου της Δανίας και ως εκ τούτου μέρος του ΝΑΤΟ». Η κυβέρνηση του νησιού, μέσω της υπουργού Εξωτερικών, Βίβιαν Μότσφελντ, και του Δανού ομολόγου της, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, ανακοίνωσε ότι θα εντείνει τις προσπάθειες για να διασφαλίσει την άμυνα του νησιού εντός του πλαισίου του ΝΑΤΟ, το οποίο εγγυάται την ασφάλεια της περιοχής.
Όπως αναφέρει ο Guardian, στη διάρκεια συνάντησης με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, οι εκπρόσωποι της Δανίας και της Γροιλανδίας θα συζητήσουν τις στρατηγικές εξελίξεις στην Αρκτική, με κύριο θέμα την ενίσχυση των αμυντικών μηχανισμών στην περιοχή. Η Δανία έχει ήδη επισημάνει ότι η υπάρχουσα συμφωνία του 1951 επιτρέπει στις ΗΠΑ να ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στη Γροιλανδία, αλλά χωρίς να θέτει σε αμφισβήτηση την κυριαρχία του νησιού.
Γερουσιαστής Μέρφι: «Αυτό θα σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ»
Η πρόθεση του Ντόναλντ Τραμπ να προσαρτήσει τη Γροιλανδία προκαλεί έντονη ανησυχία στους κόλπους του ΝΑΤΟ, με τον Δημοκρατικό γερουσιαστή Κρις Μέρφι να προειδοποιεί ότι η ενδεχόμενη στρατιωτική παρέμβαση των ΗΠΑ θα μπορούσε να οδηγήσει στην κατάρρευση της πολύχρονης συμμαχίας.
«Αυτό θα σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ», δήλωσε ο Μέρφι σε συνέντευξή του στην εκπομπή "Meet the Press" του NBC. Ο ίδιος εξήγησε ότι αν οι ΗΠΑ επιτεθούν στη Γροιλανδία, το ΝΑΤΟ θα είχε την υποχρέωση να υπερασπιστεί τη χώρα, με το αποτέλεσμα να είναι "πόλεμος με την Ευρώπη, με τη Βρετανία και τη Γαλλία".
Οι δηλώσεις του γερουσιαστή έρχονται σε συνέχεια της κλιμάκωσης του ενδιαφέροντος του Τραμπ για τη Γροιλανδία, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ να δηλώνει ότι «με έναν ή με άλλον τρόπο, θα αποκτήσουμε τη Γροιλανδία». Σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας Mail on Sunday, ο Τραμπ φέρεται να έχει ζητήσει να ετοιμαστεί σχέδιο για στρατιωτική κατάληψη του νησιού, αν και το σχέδιο αυτό αντιμετωπίζει έντονες αντιδράσεις από τους στρατιωτικούς ηγέτες, οι οποίοι το θεωρούν παράνομο.
Αντίδραση από την Ευρώπη και το ΝΑΤΟ
Η δήλωση του Μέρφι φαίνεται να αποτυπώνει και την ανησυχία των Ευρωπαίων ηγετών, με την Πρωθυπουργό της Δανίας, Μέτε Φρεντερίκσεν, να εκφράζει τη διαφωνία της με την πολιτική Τραμπ, χαρακτηρίζοντας την "απομάκρυνση από το ΝΑΤΟ". Η Γροιλανδία, πρώην αποικία της Δανίας, παραμένει αυτόνομο έδαφος του Δανικού βασιλείου, με την εξωτερική και αμυντική της πολιτική να ελέγχεται από την Κοπεγχάγη. Η Φρεντερίκσεν δήλωσε ότι η επικείμενη συνάντηση στη Ουάσιγκτον μεταξύ των υπουργών Εξωτερικών της Δανίας, της Γροιλανδίας και του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, αυτή την Τετάρτη, θα είναι καθοριστική.
Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η αντίδραση από πλευράς ΝΑΤΟ και ΕΕ είναι εξίσου έντονη. Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Γενς Στόλτενμπεργκ, δήλωσε ότι η ασφάλεια της Αρκτικής είναι κορυφαία προτεραιότητα για την συμμαχία, λόγω της αύξησης των θαλάσσιων δρόμων και των στρατηγικών συμφερόντων που προκύπτουν από την περιοχή. Ωστόσο, πολλές χώρες μέλη του ΝΑΤΟ, όπως η Γερμανία, απορρίπτουν τις φωνές που προειδοποιούν για μια πιθανή στρατιωτική κίνηση από τις ΗΠΑ. «Δεν έχω ενδείξεις ότι κάτι τέτοιο εξετάζεται σοβαρά», δήλωσε ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Γιοχάν Βάντεφουλ.
Η ΕΕ απαντά στις απειλές Τραμπ κατά της Γροιλανδίας
Η ΕΕ, από την πλευρά της, αντέτεινε ότι οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια για την κατάληψη της Γροιλανδίας θα συνιστούσε «το τέλος του ΝΑΤΟ», καθώς η στρατηγική ασφάλεια της Δανίας εμπλέκει και τα κράτη μέλη της ΕΕ μέσω του Άρθρου 42.7 της Συνθήκης της ΕΕ, που προβλέπει συλλογική άμυνα σε περίπτωση επίθεσης κατά ενός κράτους μέλους. Μάλιστα, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Άμυνας, Άντριους Κουμπίλιους, υποστήριξε ότι σε περίπτωση επιθετικής ενέργειας κατά της Δανίας ή της Γροιλανδίας, τα κράτη μέλη της ΕΕ θα υποχρεούνταν να προσφέρουν στρατιωτική βοήθεια, με την προϋπόθεση ότι η Γροιλανδία θα μπορούσε να θεωρηθεί μέρος της κοινότητας της ΕΕ, κάτι που απαιτεί μια σημαντική αναθεώρηση των θεσμικών ρυθμίσεων της Ένωσης.
Γιατί θέλουν οι ΗΠΑ την Γροιλανδία
Η στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας για τις ΗΠΑ είναι αδιαμφισβήτητη. Η περιοχή της Αρκτικής καθίσταται ολοένα και πιο σημαντική λόγω των φυσικών πόρων που υπάρχουν εκεί, όπως πετρέλαιο, φυσικό αέριο και πολύτιμοι μετάλλευμα, ενώ οι ανοιχτές θαλάσσιες οδοιπορίες επιτρέπουν ταχύτερη ναυσιπλοΐα, κάτι που είναι ζωτικής σημασίας για τις παγκόσμιες εμπορικές σχέσεις.
Πρόταση για ένταξη της Γροιλανδίας στην ΕΕ
Ωστόσο, η δυναμική των εξελίξεων στην Αρκτική φέρνει στο προσκήνιο και τη διπλωματική πρωτοβουλία για την προσέγγιση των μικρών κρατών της περιοχής, όπως η Ισλανδία, τα Νησιά Φερόε και φυσικά τη Γροιλανδία. Ο Γερμανός πολιτικός Ρόμπερτ Χάμπεκ προχώρησε σε μία καινοτόμο πρόταση, προτείνοντας την ένταξη της Γροιλανδίας στην ΕΕ ως απάντηση στις αμερικανικές βλέψεις. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να προσφέρει στην περιοχή μεγαλύτερη ασφάλεια και σταθερότητα, ενώ θα αφαιρούσε την πίεση από την αμερικανική πλευρά.
Η αντίδραση της Κίνας
Η Κίνα, από την πλευρά της, αντέδρασε στις αμερικανικές βλέψεις στην Αρκτική, εκφράζοντας ανησυχία για τις «παράνομες» στρατηγικές ενέργειες στην περιοχή. Η Κίνα, η οποία επίσης επιδιώκει να ενισχύσει την παρουσία της στην Αρκτική, υποστηρίζει ότι οι δραστηριότητές της αποσκοπούν στη διασφάλιση της ειρήνης, της σταθερότητας και της βιώσιμης ανάπτυξης.
Η πορεία των εξελίξεων στην Αρκτική, λοιπόν, είναι γεμάτη αβεβαιότητες. Το μέλλον της Γροιλανδίας, του νησιού με την τεράστια γεωπολιτική αξία, εξαρτάται από την ικανότητα των διεθνών παραγόντων να βρουν μια ειρηνική και πολιτικά βιώσιμη λύση που θα αποφεύγει την κλιμάκωση της έντασης στην περιοχή.
Πηγή: Iefimerida
