Υπουργείο Οικονομικών: Οι μεγάλες προκλήσεις το 2026 και οι παρεμβάσεις που προγραμματίζει

Το Ετήσιο Σχέδιο Δράσης για το 2026, στο οποίο κάνει αναφορά στις προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει, καθώς και στις παρεμβάσεις που προγραμματίζει, δημοσίευσε πρόσφατα το Υπουργείο Οικονομικών.

Όπως αναφέρεται στο Σχέδιο, οι προκλήσεις και ανάγκες για το 2026 αφορούν:

• Διασφάλιση της μακροοικονομικής σταθερότητας
• Διασφάλιση της δημοσιονομικής πειθαρχίας και υγειών δημόσιων οικονομικών
• Συμμόρφωση με το νέο πλαίσιο δημοσιονομικής διακυβέρνησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
• Διασφάλιση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας
• Διασφάλιση ενός αποτελεσματικού χρηματοοικονομικού ρυθμιστικού πλαισίου και η μείωση του Υπηρεσία Ασύλου ιδιωτικού χρέους και των μη εξυπηρετούμενων χορηγήσεων
• Προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης και δημιουργία θέσεων εργασίας
• Διασφάλιση της βιωσιμότητας του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών
• Αύξηση της παραγωγικότητας στη Δημόσια Υπηρεσία
• Επιτυχής διαχείριση θεμάτων στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας Συμβουλίου Ε.Ε.

Διασφάλιση μακροοικονομικής σταθερότητας

Σε ό,τι αφορά τη διασφάλιση μακροοικονομικής σταθερότητας, το Υπουργείο Οικονομικών στοχεύει, κυρίως, στην αντιμετώπιση προκλήσεων όπως ο πληθωρισμός, με απώτερο στόχο την ανάπτυξη και την δημιουργία θέσεων εργασίας.

Προς επίτευξη των στόχων αυτών, το Υπουργείο θα συνεχίσει και το 2026 τη στοχευμένη κλιμακωτή επιδότηση της τιμής χρέωσης της κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος για την ειδική οικιακή διατίμηση για συγκεκριμένες κατηγορίες ευάλωτων καταναλωτών (Κώδικας 08) και τη διμηνιαία διατίμηση εμπορικής χρήσης μονής εγγραφής χαμηλής τάσης (Κώδικας 10) για τις τιμολογήσεις από 1/1/2026 μέχρι τις 31/12/2026.

Επίσης, θα συνεχιστεί η επιβολή μηδενικού συντελεστή ΦΠΑ σε ορισμένα προϊόντα από 1/1/2026 έως και 31/12/2026, καθώς και η μείωση του συντελεστή ΦΠΑ στο ηλεκτρικό ρεύμα για οικιακή χρήση από 19% σε 9%, από 1/4/2026 έως και 31/12/2026.

Ενίσχυση ανταγωνιστικότητας και βιώσιμη ανάπτυξη

Όσον αφορά την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της βιώσιμης ανάπτυξης, μέσω μεταρρυθμίσεων που στοχεύουν στην αντιμετώπιση των σύγχρονων αναγκών του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, το Υπουργείο Οικονομικών, προγραμματίζει τις εξής παρεμβάσεις:

1. Επενδυτική δραστηριότητα του Ταμείου Χρηματοδότησης Κεφαλαίου (Equity Fund) από 1/2025 έως 12/2028
2. Ψήφιση πρωτογενούς και δευτερογενούς νομοθεσίας, καθώς και διορισμό του Διοικητικού Συμβουλίου του Κυπριακού Οργανισμού Ανάπτυξης Επιχειρήσεων (NationalPromotion Agency)
3. Εκσυγχρονισμό του «περί Εταιρειών Νόμου» με συγγραφή και ψήφιση νέου Νόμου
4. Συνέχιση της στρατηγικής προσέλκυσης ξένων εταιρειών και ταλέντου
5. Έναρξη λειτουργίας πλαισίου για τον έλεγχο των άμεσων ξένων επενδύσεων από τρίτες χώρες
6. Έναρξη της υλοποίησης πλάνου δράσης για την ενίσχυση του πλαισίου διακυβέρνησης των κρατικών οντοτήτων, και
7. Εφαρμογή της φορολογικής μεταρρύθμισης από την 1^η Ιανουαρίου 2026.

Δημοσιονομική πειθαρχία

Σε σχέση με τη διαμόρφωση δημοσιονομικής πολιτικής και διασφάλισης της δημοσιονομικής πειθαρχίας, το Υπουργείο Οικονομικών στοχεύει στη διασφάλιση της συγκράτησης του ρυθμού μεταβολής των καθαρών πρωτογενών δαπανών, στα πλαίσια των ορίων που η Κυπριακή Δημοκρατία δεσμεύτηκε μέσω του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού-Διαρθρωτικού της Σχεδίου για την περίοδο 2025-2028.

Παράλληλα, στοχεύει και στη μείωση του δημοσίου χρέους κάτω από το όριο της Συνθήκης του Μάαστριχτ (κάτω από το 60% του ΑΕΠ από τον Ιανουάριο 2025) και τη διατήρησή του σε βιώσιμα επίπεδα.

Προς επίτευξη των προαναφερθέντων, το Υπουργείο θα προβεί στις εξής παρεμβάσεις:

1. Βελτίωση νομικού πλαισίου που διέπει την άσκηση δημοσιονομικής πολιτικής,
2. Άσκηση δημοσιονομικής πολιτικής και διατήρηση των δημοσιονομικών δεικτών σε βιώσιμα επίπεδα,
3. Παρακολούθηση και υλοποίηση του τετραετούς Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού-Διαρθρωτικού Σχεδίου σύμφωνα με το Πλαίσιο Οικονομικής Διακυβέρνησης Ε.Ε., και
4. Κατάρτιση και υλοποίηση κρατικού προϋπολογισμού στη βάση των δεσμεύσεων της Δημοκρατίας, κάτω από τα όρια του ρυθμού μεταβολής των καθαρών πρωτογενών δαπανών (παρακολούθηση/ έλεγχος μέσω του Σχεδίου Δημοσιονομικού Προγράμματος).

Βελτίωση οικονομίας

Αναφορικά με τη βελτίωση της πιστοληπτικής ικανότητας της κυπριακής οικονομίας, το Υπουργείο Οικονομικών θέτει ως προτεραιότητες τον προγραμματισμό και εφαρμογή της Μεσοπρόθεσμης Στρατηγικής Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους και τη διαχείριση ρευστών διαθέσιμων της Γενικής Κυβέρνησης.

Για διαμόρφωση αποτελεσματικού θεσμικού πλαισίου για τον χρηματοοικονομικό τομέα, με στόχο τη δημιουργία ισχυρού κανονιστικού πλαισίου για τη διαχείριση των προκλήσεων, το Υπουργείο θα προωθήσει τις εξής παρεμβάσεις:

• Νομικό πλαίσιο σχετικά με το σύστημα ανταλλαγής δεδομένων και γραφείου πίστης
• Σχέδιο Επιδότησης Επιτοκίων για Στεγαστικά Δάνεια με Εισοδηματικά Κριτήρια
• Σχέδιο «Ενοίκιο Έναντι Δόσης» για μη εξυπηρετούμενα δάνεια ευάλωτων νοικοκυριών, και
• Αποκρατικοποίηση Χρηματιστηρίου Αξιών Κύπρου έως το 4^ο τρίμηνο του 2026.

Παρακολούθηση επιβολής κυρώσεων

Για παρακολούθηση και διαμόρφωση με διεθνείς υποχρεώσεις σε σχέση με την επιβολή κυρώσεων και την καταπολέμηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, το Υπουργείο προγραμματίζει τις εξής παρεμβάσεις:

• Επανάληψη της Εθνικής Αξιολόγησης Κινδύνων JX/XT και εκπόνηση σχεδίου δράσης,
• Εκπόνηση αξιολόγησης κινδύνων χρηματοδότησης της διάδοσης όπλων μαζικής καταστροφής και εκπόνηση σχεδίου δράσης,
• Εναρμόνιση με το Κοινοτικό κεκτημένο για το νέο πλαίσιο ΚΞΧ/ΧΤ το οποίο ψηφίστηκε στις 19/6/2024 και αποτελείται από δύο Ευρωπαϊκούς Κανονισμούς και μια Οδηγία,
• Ενίσχυση των μέτρων και προληπτικής εποπτείας στον τομέα των ακινήτων με τη ψήφιση σχετικού νομοσχεδίου που θα καθιστά όλους τους επαγγελματίες υπόχρΕ.Ε.ς οντότητες, εποπτευόμενους από το Τμήμα Φορολογίας,
• Δημιουργία ενιαίου εποπτικού πλαισίου για τις διοικητικές υπηρεσίες,
• Ενέργειες για επαρκή στελέχωση και καταρτισμό της ΕΜΕΚ σε ανθρώπινο δυναμικό (αγορά υπηρεσιών) και εξασφάλιση κατάλληλων εργαλείων (λογισμικά προγράμματα, εκπαίδευση) για αδειοδότησηκαι καθοδήγηση καθώς και για αξιολόγηση υποθέσεων, και
• Επέκταση της τεχνικής βοήθειας που λαμβάνει η Κυπριακή Δημοκρατία από το Ηνωμένο Βασίλειο, για την προετοιμασία της ΕΜΕΚ ως προς τη λειτουργική οργάνωση και ανάπτυξη των ικανοτήτων του προσωπικού μέσω εξειδικευμένης εκπαίδευσης.

Αποδοτική λειτουργία δημόσιας υπηρεσίας

Τέλος και σε σχέση με την ενίσχυση της αποδοτικής λειτουργίας της δημόσιας υπηρεσίας, το Υπουργείο Οικονομικών προγραμματίζει τις πιο κάτω παρεμβάσεις:

• Έναρξη εφαρμογής της τηλεργασίας στη δημόσια υπηρεσία, εισαγωγή ρύθμισης για δυνατότητα απασχόλησης, με μειωμένες ώρες εργασίας συγκεκριμένων ομάδων υπαλλήλων βάσει προσωπικών/οικογενειακών αναγκών και επέκταση του ευέλικτου ωραρίου εργασίας,
• Περαιτέρω προώθηση και υλοποίηση πολιτικών ανάπτυξης και ανέλιξης προσωπικού και δίκαιων, διαφανών και σύγχρονων μεθόδων αξιολόγησης και επιλογής για διορισμό/προαγωγή,
• Αξιολόγηση του κρατικού μισθολογίου για εξορθολογισμόκαι συγκράτηση του ρυθμού αύξησής του, και
• Ενδυνάμωση και ανάπτυξη δεξιοτήτων για το προσωπικό της δημόσιας υπηρεσίας.