Σήμερα στην Κύπρο παίζεται έμμεσα ένα τεράστιο "Game of Thrones" για την Παραγωγή (και την περαιτέρω Προμήθεια) ηλεκτρικής ενέργειας από συστήματα των ΑΠΕ και ας μην κοροϊδευόμαστε πλέον.
Πάμε για ελεγχόμενο ολιγοπώλιο "επί σκοπού" από τον ιδιωτικό τομέα και εδώ μπορεί να έχει και δίκαιο η ΑΗΚ για κάποια από αυτά που προβάλλει το τελευταίο διάστημα!
Βρισκόμαστε καθοδόν για το μοντέλο στόχος της ΕΕ που η ίδια Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει παραδεχθεί ότι χρειάζεται άμεσες διορθώσεις και δεν εξυπηρετεί το σκοπό για το οποίο είχε γίνει πριν από μια δεκαετία σχεδόν. Κατά την άποψη μου το μοντέλο είναι λανθασμένο και χρήζει μεγάλων διαφοροποιήσεων ιδιαίτερα για την Κύπρο – με απομονωμένο ηλεκτρικό σύστημα/δίκτυο. Θα μπορούσαμε κάλλιστα να εφαρμόσουμε ένα πιο απλοποιημένο μοντέλο όπου οι Παραγωγοί να μπορούν να πωλούν την ενέργεια τους απευθείας στους καταναλωτές χωρίς να υπάρχουν μεσάζοντες. Καλό παράδειγμα επίσης αποτελεί η "εξαίρεση" της Μάλτα.
Τα τελευταία χρόνια έγιναν και σωστές πολιτικές, όμως δυστυχώς λήφθηκαν και λανθασμένες αποφάσεις με λανθασμένους σχεδιασμούς για να προλάβουμε τους στόχους του 2020 (σχέδια των ΑΠΕ 2017/2018, μακρά μεταβατική περίοδος 4 και ετών, Προμηθευτές, δίκτυο διανομής, υποσταθμοί/γραμμές μεταφοράς, χρονοβόρα αδειοδοτική διαδικασία με δυο μέτρα και δυο σταθμά ακόμη και για τις ίδιες περιοχές ανάπτυξης, κεντρικό σύστημα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, εγκατάσταση μικρών συστημάτων αποθήκευσης (battery storage) ηλεκτρικής ενέργειας για τα οικιακά ΦΒ, ηλεκτρική διασύνδεση), από την πολιτεία και σε αυτό έχουμε και θα έχουμε κόστος.
Συμφωνώ με τη θέση ότι εφόσον προχωράμε με τελική κατάληξη την Ανταγωνιστική Αγορά Ηλεκτρισμού (που πλέον κανείς δεν ξέρει πότε πραγματικά θα δουλέψει) δεν χρειάζονται πλέον σχέδια για τα μεγάλα εμπορικά συστήματα των ΑΠΕ (όχι τα μικρά) από το ΥΕΕΒ. Τα σχέδια όπως εξελίσσονται καλουπώνουν καταστάσεις, σειρές προτεραιότητας και έμμεσα βοηθούν "αυτούς που παίζουν θεωρούν μόνοι τους" το Game of Thrones για τις ΑΠΕ.
Πρέπει να γίνει αντιληπτό από όλους ότι όσα περισσότερα συστήματα των ΑΠΕ μπαίνουν με τα σημερινά δεδομένα, τόσες περισσότερες αποκοπές της παράγωγης τους θα γίνονται, εφόσον δεν υπάρχει σύστημα αποθήκευσης ή ηλεκτρική διασύνδεση.
Πρέπει άμεσα, έστω και τώρα να δοθεί ξεκάθαρη εντολή από την πολιτεία (με βάση το άρθρο 66 «Παρεκκλίσεις» της οδηγίας 2012/21/ΕΕ ημερ. 5/06/19) για ένα μεγάλο σύστημα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας υπό τη διαχείριση του Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου (ΔΣΜΚ) ως εθνικό έργο υποδομής και δημοσίου συμφέροντος για την ασφάλεια και τη σταθερότητα του δικτύου αλλά και την ετοιμότητα μας για περαιτέρω εισδοχή των συστημάτων από ΑΠΕ χωρίς περιορισμούς και αποκοπές στην παραγωγή τους. Αυτή η ενέργεια που θα αποκόπτεται θα μπορεί να επιστραφεί στον καταναλωτή με χαμηλότερη τιμή μακροπρόθεσμα! Αυτό το κεντρικό μεγάλο σύστημα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας θα έπρεπε ανεξαίρετα του κόστους να το είχαμε από το 2014-2015 και μάλιστα με διεκδίκηση σοβαρών επιδοτήσεων από την ΕΕ λόγω απομονωμένου ηλεκτρικού συστήματος/δικτύου.
Στις 28/09/22 σε ημερίδα ενημέρωσης για τις προκλήσεις από την παραγωγή ηλεκτρισμού από ΑΠΕ που διοργάνωσαν από κοινού οι Διαχειριστές (ΔΣΔ και ΔΣΜΚ), επιβεβαίωσαν σε όλους τους παρευρισκόμενους μας τις περαιτέρω αποκοπές όσο αυξάνονται οι εγκαταστάσεις των ΑΠΕ, αλλά και την έναρξη των αποκοπών πλέον και στα οικιακά φωτοβολταϊκά (net metering) λόγω κάλυψης του άτυπου ορίου που τέθηκε το 2017, λόγω μη υλοποίησης των σχεδιασμών που έπρεπε να γίνουν που αφορούν την ασφάλεια του δικτύου - δηλαδή τον ομαδικό γλυκό θάνατο ως αναγκαίο κακό!
Από το 2010 με τη λειτουργία του πρώτου μεγάλου έργου ΑΠΕ στην Κύπρο, ως το 2015 ουσιαστικά κατασκευάζαμε ΑΠΕ για να πετύχουμε μόνο τους στόχους του 2020, σήμερα οφείλουμε να συνεχίσουμε να κατασκευάζουμε ΑΠΕ αφενός για τους στόχους του 2030, αφετέρου όμως για να μειωθεί πραγματικά το κόστος ηλεκτρισμού σε όλους μας! Αμφιβάλω αν θα μπορέσουμε να καλύψουμε και τους δυο πιο πάνω εθνικούς στόχους αν συνεχίσουμε με τα ίδια πλάνα, το πολύ μπλα μπλα και όχι με πράξεις!
Αυτά πρέπει να είναι έτοιμοι να απαντήσουν ξεκάθαρα οι υποψήφιοι Πρόεδροι της Δημοκρατίας, χωρίς υπεκφυγές και αοριστολογίες και να αναλύσουν συγκεκριμένα το πλάνο, το σχεδιασμό και τις άμεσες λύσεις που προτείνουν.
Καλή και δημιουργική χρονιά σε όλους μας, με περισσότερη ενέργεια σε όλους τους τομείς.
Χρίστος Τσίγκης
Εκτελεστικός Διευθυντής
Συνδέσμου Αιολικής Ενέργειας Κύπρου (ΣΑΕΚ)